Het Weernieuws: Mei 2023

DROOG EN ZONNIG 

Mei was een uiteindelijk droge en vrij zonnige maand. Maar dat zag er in de eerste helft van de maand niet uit toen het zeer nat en somber was. Opvallend is dat na 15 mei er geen druppel meer viel. Daarnaast wisselde warme en koele dagen elkaar af en was er geen sprake van een stabiele periode voor wat betreft temperatuur. Wel zagen we de eerste officiële warme dag van minstens 20 graden verschijnen en plaatselijk werd zelfs de eerste zomerse dag van minstens 25 graden dit jaar geregistreerd. 

TEMPERATUUR

Met een gemiddelde etmaaltemperatuur van 13,5°C week de temperatuur in De Bilt nauwelijks af van het langjarig gemiddelde van 13,4°C. In het Limburgse Ell werd het gemiddeld 14,3°C en daarmee de warmste plaats van de maand. Met gemiddeld 11,5°C op Terschelling was het een behoorlijk frisse maand en de koudste plaats van ons land. In Berkel-Enschot kwam de gemiddelde etmaaltemperatuur uit op 14,7°C tegen 14,8°C normaal en daarmee was het daar net een koude maand. Overdag werd het gemiddeld 20,4°C (normaal 20,3°C) en in de nacht 9,0°C (normaal 9,3°C). 

De maand mei kende een afwisseling van koele en warme periodes. De maand begon koel onder invloed van een noordelijke stroming.  Zo noteerde Tilburg en omstreken op de 2e meteen de koudste dag van de maand: warmer dan 15,3°C werd het die dag niet. Die kou zette in de volgende nacht door tot plaatselijk onder het vriespunt. Op Twenthe werd het in de nacht naar 3 mei -2,2° en daarmee was het meteen de laagste temperatuur van deze maand. Daarna werd op de officiële weerstations in ons land geen vorst op normale waarneemhoogte meer gemeten, maar het kwam aan de grond nog regelmatig tot nachtvorst. Een dag later draaide de wind geleidelijk naar het oosten en steeg de temperatuur. Die dag (4 mei) werd het in De Bilt 22,1°C en dat was de eerste officiële warme dag van het jaar. In Berkel-Enschot en Tilburg werd het zelfs zomers warm met de eerste 25 graden van dit jaar. Tot en met de 8e bleef het kwik rond de 20 graden hangen om vervolgens op 9 mei naar beneden te duikelen tot een graad of 15. Daarna liep vanaf 12 mei de temperatuur tijdelijk weer op tot 24 graden rondom Tilburg op de 13e. Maar twee dagen later keerde de kou weer terug van zo’n graad of 15; aan de kust werd het slechts 12 tot 13 graden. Op Hemelvaartsdag, 18 mei, bleef de temperatuur in De Bilt met 15,5°C een tiende van een graad beneden het op 1 januari (nieuwjaarsdag) gemeten maximum, toen het midden in de nacht 15,6°C werd. Het is voor het eerst sinds 1921 dat Hemelvaartsdag kouder is dan Nieuwjaarsdag. Overigens zegt dit veel meer over de op 1 januari gemeten temperatuur dan over de temperaturen tijdens Hemelvaartsdag. Want het werd de warmste Nieuwjaarsdag ooit gemeten. Ook in de tweede helft van de maand ging de mix van warme en koele dagen gewoon door. Vanaf 19 mei kwam de 20 graden weer in zicht en liep uit tot 24 graden in Eindhoven en Berkel-Enschot op de 21e. In het oosten van het land werd op 22 mei voor het eerst dit jaar een zomerse dag geregistreerd op een KNMI-station. Hupsel en Twenthe waren de gelukkigen met respectievelijk 25,7°C en 25,6°C. In De Bilt werd het met 24,3°C echter geen zomerse dag. Ook op de laatste dag van de maand werd het in het zuiden van het land nog zomers: Berkel-Enschot 26,6°C, Ell 25,8°C (hoogste temperatuur op een KNMI-station van deze maand), Arcen 25,7°C, Gilze-Rijen 25,3°C en Eindhoven met 25,2°C. In het noorden van het land bleven de temperaturen door de stevige noordoostenwind flink achter. In Hoorn op Terschelling werd het op de laatste dag van de maand slechts 14,0°C. 

Mei telde in De Bilt dertien warme dagen van minstens 20 graden (normaal elf), waarvan geen enkele de zomerse grens van 25 graden bereikte tegen normaal vier. Gemiddeld treedt de eerste zomerse dag in De Bilt rond 13 mei op. Berkel-Enschot had 17 warme dagen, waarvan er drie zomers warm waren.

NEERSLAG

Mei was een droge maand. Gemiddeld over het land werd 40 mm opgevangen tegen een langjarig gemiddelde van 55 mm. De maand kende echter een duidelijke tweedeling: alleen in de eerste helft viel neerslag en daarna niet meer.

Bevrijdingsdag viel letterlijk in het water toen een buiengebied van zuidwest naar noordoost over het land trok. Er viel zo’n 10 tot 15 mm en plaatselijk zelfs 30 mm. Herwijnen had 16 mm en Lelystad 15 mm wat overigens niet tot wateroverlast leidde. Dat gebeurde wel in Ermelo toen in korte tijd zoveel regen naar beneden kwam (13 mm) dat straten blank stonden. Door dit alles is Bevrijdingsdag 2023 de weerboeken ingegaan al de natste van deze eeuw. In de middag begonnen ook de Bevrijdingsfestivals en dat was geen pretje met al die regen. In Zwolle, Assen en Groningen werden deze zelfs tijdelijk stilgelegd vanwege onweer. Gelukkig trokken de buien snel weg en kon iedereen nog genieten van het vieren van de Bevrijding ook al was je kletsnat. Maar van de buien waren we nog niet af. In het noordoosten kwamen een dag later opnieuw enkele pittige onweersbuien tot ontwikkeling waar het KNMI meteen code geel voor had afgegeven. En dat was niet voor niets. Stortbuien kletterden neer boven Friesland en Groningen. In Haaren viel zo’n 55 mm binnen één uur en dat kunnen de riolen niet aan. Ook 8, 9 en 10 mei verliepen regionaal behoorlijk nat. Op 8 mei bracht een wolkbreuk in de avond ten zuiden van Nijmegen in korte tijd 70 tot 80 mm in de regenmeters. Op 15 mei passeerde een koufront met af en toe wat lichte regen en op 16 mei waren er nog wat lichte buitjes in het noordoosten van het land, maar daarna volgde een vrijwel droge tweede helft van de maand. 

Het droogst was het deze maand in de kustprovincies, met in het Zeeuwse Noordgouwe en in Hollum op Ameland slechts 21 mm. Gevolgd door het Noord-Hollandse Obdam en Zeeuwse West-Kapelle met ieder 23 mm. In het midden en oosten van het land ontstonden de meeste buien en hier was het dus ook het natst. In het Groningse Froombosch viel maar liefst 105 mm, mede door een paar plensbuien. In Oldebroek en tussen Heumen en Mill werd 89 mm opgevangen en op de derde plaats komen Nuland en Zeewolde waar 81 mm in de regenmeter verdween. Met 57 mm in Berkel-Enschot was het hier een droge maand. Op slechts vijf dagen werd minstens één millimeter afgetapt, waarvan twee dagen minsten tien. En dat laatste vond plaats op 5 en 9 mei met respectievelijk 14 en 19 mm. Sommige buien gingen gepaard met onweer en dat vond in Berkel-Enschot plaats op 5 en 7 mei. Deze werden gevolgd door mist op 6 en 8 mei. 

ZONNESCHIJN

Met gemiddeld over het land 255 uren zon tegen een langjarig gemiddelde van 225 uur was de maand vrij zonnig. Tot en met 15 mei was het minder zonnig dan normaal, maar in de tweede helft werd alles ingehaald. In De Bilt en Berkel-Enschot liet de zon zich alleen op 9 mei niet zien, verder telde de maand geen sombere dagen (normaal zijn dat er twee). Het zonnigst was het langs de kust met in Vlissingen 281 zonuren en 273 in Hoek van Holland. Het minst zonnig was het in het noordoosten van het land, waarbij Nieuw Beerta maar 225 uur de zon zag en Eelde 232 uur. In De Bilt scheen de zon 268 uur tegen 218 uur normaal. In Tilburg scheen de zon 270 uur (normaal 227) en daarmee was het voor het midden van Brabant een vrij zonnige meimaand, want Gilze-Rijen noteerde nog 265 uur. In totaal werden in deze streek twaalf zeer zonnige dagen gemeten, waarbij de zon minstens 12 uur scheen.

Weersverwachting deze week: 5-9 juni

 Zeer zonnig en warm 

Inmiddels zijn we al een paar dagen in de eerste zomermaand beland. Daarmee hebben we de maand mei afgesloten die als koud, droog en zonnig de boeken in is gegaan. Daarbij werd op de laatste dag meteen de hoogste temperatuur van de maand gemeten: Berkel-Enschot noteerde 26,6°C. Tevens hebben we de lente van 2023 achter ons gelaten en die is in onze regio koud, kletsnat en somber verlopen. Het werd landelijk zelfs het op drie nat natste lenteseizoen ooit gemeten sinds 1870 met gemiddeld 225,3 mm. Aan kop staat 1981 toen 281,5 mm werd afgetapt. Dat het niet de natste werd kwam omdat vanaf 13 mei er geen druppel meer in de regenmeter kwam. Een periode van droogte brak aan en dat gaat in deze maand gewoon door. Al 22 dagen hebben we geen neerslag kunnen meten. De laatste keer dat het zo lang droog bleef was in 2018 toen vanaf 25 juni t/m 27 juli geen millimeter werd opgevangen. En dit zijn in totaal 33 dagen. En het zou me niets verbazen als we dit aantal ook in de komende weken gaan halen. Er zijn voor de komende tien dagen namelijk geen tekenen dat we neerslag kunnen verwachten. Dus geef de plantjes maar goed water, want door de aanhoudende matige wind drogen ze snel uit. 

Sinds die 13e mei zijn we in een noordelijke stroming terecht gekomen met draaiingen naar noordoost en noordwest. Oorzaak waren hogedrukgebieden die steeds bij de Britse Eilanden rondhingen. Soms breiden ze zich uit en dan krijgen we ineens een warme tot zomerse dag voorgeschoteld en anders kregen we te maken met een koele dag. Een stabiele periode met warm weer hebben we nog niet gehad. Ook afgelopen week was daar een mooi voorbeeld van: op 31 mei werd het ruim 26 graden en een dag later werd met moeite de 20 graden gehaald. Daar komt de komende week eindelijk verandering in. Het blijft de hele week zo’n 24 graden en als de wind vanaf vrijdag naar het oosten draait wordt zeer warme lucht onze regio ingeblazen die naar de tropische grens van 30 graden gaat! Koele dagen zit er deze week dus niet in. 

Sinds vrijdagmiddag schijnt de zon overdag onafgebroken. De zonnepanelen draaien dan ook op volle toeren. Het is gewoon genieten van het weer om allerlei buitenactiviteiten te doen. Zoals festivals, pretparken en natuurlijk de Avondvierdaagsen die in diverse gemeente gaan of al zijn verlopen. In Berkel-Enschot gebeurde dat afgelopen week, Goirle is deze week aan de beurt en vanaf 13 juni gaat deze van start in Tilburg. En als we kijken naar de weerkaarten tot half juni zal dat allemaal plaatsvinden onder droge en warme omstandigheden. Op deze zondag hebben we te maken met een hogedrukgebied dat zich uitstrekt vanaf het Verenigd Koninkrijk tot aan Oekraïne en wat zich bij ons uit in zonnige perioden. Tot en met dinsdag komt daar weinig verandering in. Op woensdag ligt voor de kust van Portugal een depressie die het hogedrukgebied naar het noorden laat opschuiven. Hierdoor zien we bij ons in de loop van de dag de eerste wolken van deze week verschijnen. De depressie zorgt er vervolgens voor dat het hogedrukgebied richting Scandinavië koerst en daar op vrijdag aankomt. De wind draait dan naar het oosten en dan wordt er zeer warme lucht aangevoerd. Temperatuur schiet omhoog richting de 30 graden en in het weekeinde kunnen we daar zelfs overheen gaan. Strakblauwe luchten maken wel plaats voor sluierwolken, maar daar schijnt de zon gewoon doorheen. Die sluierwolken hebben te maken met storingen die vanuit het Zuid-Europa onze kant opkomen. Maar van neerslag is geen sprake. 

Prettige week!

Weerspreuk van de week: 2-8 juni

 De eerste juniweek mild en droog,

zomert het warm en watert het hoog.

 

Blaast in juni de wind uit de noorderkant,

verwacht veel koren dan op 't land.

Weekendweersverwachting: 3-4 juni

 Zonovergoten 

Koele en warme dagen die elkaar afwisselen. Dat gebeurde deze week in onze regio. Zagen we het afgelopen zondag met 25 graden zomers warm worden, een dag later bleef het kwik op 20 graden hangen. Gisteren en vandaag beleefden we hetzelfde scenario: 26,6°C op woensdag en op deze donderdag zakte de temperatuur terug naar 20,9°C in Berkel-Enschot. Daarnaast bleef het ook droog en dat is nu al 20 dagen aan de gang. We kunnen daarom gerust spreken dat we in een periode van droogte zijn beland. Dat neerslaggebieden ons niet weten te bereiken heeft te maken met een zogenaamde blokkade van een hogedrukgebied die de weg blokkeert voor depressies. Zodoende kan het lang droog en zonnig zijn. Vooral in de lente en zomer komt dit voor. Zo ligt er al weken een hogedrukgebied bij de Britse Eilanden met uitlopers tot over onze regio. Deze zorgen ervoor dat depressies richting de Middellandse Zee trekken en dat merken ze nog steeds in Spanje. Daar is al dagen sprake van overstromingen. En het hogedrukgebied weet van geen ophouden en blijft daar tot en met woensdag liggen en trekt daarna richting Scandinavië waar het tot het volgende weekeinde stand houdt. Dit levert droog weer op met veel zonneschijn en nog hogere temperaturen. 

Op deze donderdag had de zon het op het einde van de middag moeilijk toen vanuit het noorden bewolking kwam opzetten. Deze zorgt ervoor dat de temperatuur flink naar beneden tuimelde. Overdag werd het nog ruim 20 graden, maar toen de zon verdween werd het nog maar een graad of 15. En door de wind voelde het als 13 graden aan. Dat is behoorlijk fris vergeleken met gisteravond toen we nog lang buiten konden zitten bij zo’n 22 graden. In de komende nacht blijft het grijs en zakt de temperatuur verder terug naar een graad of 6. De vrijdag start dan met veel bewolking waar de zon in de loop van de ochtend door zal breken. Vervolgend verdwijnen de wolken en houden we een zonnige vrijdag over, waarbij de thermometer maximaal 21 graden zal aangeven. 

Het eerste juniweekeinde is er een om door een ringetje te halen. Wolken zien we niet meer en alleen maar zonneschijn en dat betekent zo’n 15 zonuren per dag. Maar let op, want de zonkracht is kracht 6 en dat betekent dat gemakkelijk je huid verbrandt na 15 tot 25 minuten. Houd daar rekening mee als je lang buiten bent. Bij dit alles stijgt de temperatuur naar 22 tot 23 graden en op zaterdag misschien zelfs nog hoger. Met een matige wind, kracht 3 tot 4, geeft dat wel wat afkoeling. Volgende week houdt het zomerweer aan (we zitten inmiddels in de meteorologische zomer) met zonovergoten dagen en langzaam stijgende temperaturen. Op het einde van de week zou wel eens de zomerse grens van 25 graden worden gehaald. Geen wolken, dus ook geen neerslag en dat betekent dat de droogte aanhoudt. Geef de planten maar goed water, want ze hebben het hard nog, vooral omdat het soms stevig blijft doorwaaien en dan is de verdamping nog hoger. 

Prettig weekend!

Weersverwachting deze week: 29 mei - 2 juni

 Koele en warme dagen wisselen elkaar af 

In 1965 werd voor het eerst het lied gezongen ‘Op een mooie Pinksterdag’ door acteurs Leen Jongewaard en André van den Heuvel afkomstig uit de musical Heerlijk duurt het langst. En vandaag en ook morgen kunnen we dat lied weer gaan zingen, want het worden pinksterdagen om door een ringetje te halen. En dat hebben we allemaal te danken aan een hogedrukgebied boven de Britse Eilanden waar we de afgelopen dagen al flink van hebben geprofiteerd. Het gevolg was dat we de zon steeds meer zagen en daarmee de temperatuur in de lift ging. Zowel vrijdag als gisteren waren overwegend zonovergoten wat leidde tot 20,7°C op vrijdag en 23,6°C op pinksterzaterdag. Vandaag is het eerste Pinksterdag en deze werd verwelkomt met een mix van sluierwolken en zonneschijn. Over het algemeen schijnt de zon daar gewoon doorheen en met zo’n 23 graden is het genieten geblazen. Wat een verschil zeg met Pinksteren vorig jaar die letterlijk in het water viel en de natste werd ooit sinds 1901. Op beide dagen viel namelijk regen, waarbij op eerste Pinksterdag de neerslag met bakken naar beneden kwam. Nu kunnen we de paraplu thuis laten. 

Zoals gezegd zitten we in een hogedrukgebied, waarvan het centrum bij Schotland ligt. En deze komt de hele week niet van haar plaats en dat betekent een aanhoudende noordoostelijke stroming met aanvoer van droge en vooral stabiele lucht. Neerslaggebieden zitten veilig op afstand en dat betekent dat het aantal dagen zonder neerslag verder zal oplopen. Vanaf 13 mei hebben we namelijk geen neerslag meer in de regenmeter opgevangen die meetbaar was. Hiermee gaat de meimaand als een droge maand de boeken in. Daarnaast ook zeer zonnig. Op dit moment staat de zonneteller in Berkel-Enschot namelijk op 215 uren, terwijl we 227 uur normaal over de bloeimaand mogen hebben. En vanaf vandaag tot en met woensdag kunnen we nog 40 tot 50 uren bijschrijven. 

Morgen, tweede Pinksterdag, wordt wat minder warme lucht aangevoerd omdat het hogedrukgebied wat naar het oosten opschuift. Het kwik blijft dan steken op een graad of 18. Hierdoor krijgen we in de loop van de dag te maken met wat sluierwolken en onschuldige stapelwolken. Dinsdag is een kopie van de maandag en wordt het zelfs nog iets koeler. Op woensdag komen we ineens in warme lucht terecht doordat het hogedrukgebied zich opnieuw verplaatst wat gunstig voor ons is. De wind draait meer naar het oosten en dan stroomt een temperatuur van 24 en mogelijk plaatselijk de 25 graden binnen. En dat is een mooie afsluiting van zowel de meimaand als de lente. 

Op donderdag begint niet alleen juni, maar ook de meteorologische zomer. Maar van zomerse temperaturen is geen sprake. Integendeel, het kwik gaat naar beneden en komt rond de 19 tot 20 graden in de eerste dagen. Soms zien we wat meer wolken, zoals in het eerste juniweekeinde, maar het blijft droog en de zon blijven we regelmatig zien. Als ik de laatste weerkaarten zie schommelt het hogedrukgebied steeds tussen Schotland en IJsland in met uitlopers tot over onze regio. Dat betekent dat we dit weer ook in de eerste week van juni zullen hebben. 

Prettige week!

Het Weernieuws: Pinksterweer 2023

De oorsprong van Pinksteren ligt in de Mozaïsche wetten die aan het volk Israël gegeven waren na hun exodus uit Egypte. In het Bijbelboek Leviticus staat dat op de vijftigste dag, op de dag na de zevende sabbat vanaf Pesach nieuwe offers voor God moest worden gebracht, als een soort afsluiting van Pesach. Het feest werd ook wel het 'wekenfeest' genoemd. Er moesten 'eerstelingen' van de graanoogst en het vee worden geofferd en er moest een samenkomst worden gehouden en niemand mocht zijn gewone werk doen. In het christendom werd het wekenfeest 'Pinksteren' genoemd, naar het Griekse woord 'pentekostos' (=vijftigste). Tijdens het pinksterfeest wordt herdacht dat de Heilige Geest, de derde persoon van de drie-eenheid, neerdaalde uit de hemel op de apostelen. De Heilige Geest openbaarde zich zichtbaar als vuur en hoorbaar als wind. Pinksteren valt altijd op de 7e zondag na Pasen. 

Als we kijken naar het weer dan heeft Pinksteren de beste weercijfers van alle feestdagen. Zon en warmte overheersen gewoonlijk met Pinksteren, waarvan de uiterste data vanaf 10 mei tot en met 13 juni liggen. Gemiddeld is deze periode de zonnigste van het jaar met dagelijks zo'n 7 à 8 uur zon (soms meer dan 15 uur, zoals vorig jaar) en een middagtemperatuur van 15 à 16 graden aan zee tot 18 à 20 graden in het binnenland. In 2008 viel deze op 11 mei en de uiterste datum van 13 juni hebben we in 1943 gehad. 

TEMPERATUUR

Uiteraard kan het weer van jaar tot jaar behoorlijk verschillen, maar de kans op warm weer is in het algemeen tamelijk groot: op 53 eerste Pinksterdagen werd het in De Bilt sinds 1901 minstens 20 graden, waarvan er 18 zomers waren met temperaturen van 25 graden of hoger. De laatste tropische Pinksteren met meer dan 30 graden hadden we in ons land in 1985, toen op 26 en 27 mei temperaturen zijn gemeten van 27 tot 31 graden. Ook in 1979 (3 juni) was eerste Pinksterdag op sommige plaatsen tropisch warm, maar in De Bilt bleef het kwik steken op 29,9°C en dat tevens de hoogste temperatuur daar ooit gemeten. Op tweede Pinksterdag daarentegen werd in De Bilt een keer de tropische grens gehaald en dat gebeurde op 29 mei 1944 met 30,0°C. Gemiddeld over beide Pinksterdagen was de warmste in 1903 toen op 31 mei en 1 juni samen een gemiddelde temperatuur van 29,3°C werd gemeten. Maar koud kan het ook zijn, want op 21 van die eerste Pinksterdagen was het in De Bilt kouder dan 15 graden. Zoals in 2020 toen het kwik bleef steken op 14,9°C. Zeven jaar geleden werd het op 15 mei 2016 in Tilburg zelfs 12,6°C en in De Bilt 12,1°C. Alleen op 31 mei 1936 was het nog kouder met 11,6°C. Ook in 2001 was het behoorlijk fris toen Berkel-Enschot op 3 juni 14,2°C noteerde en De Bilt 13,0°C. De laagste minimumtemperatuur ooit gemeten met Pinksteren vond plaats op tweede Pinksterdag op 1 juni 1936 toen het kwik in De Bit zakte naar 0,0°C. Voor eerste Pinksterdag staat het kouderecord daar op 0,9°C waargenomen op zowel 19 mei 1907 als op 20 mei 1956. 

NEERSLAG

Voor wat betreft neerslag kunnen we zeggen dat sinds 1906 ongeveer de helft van de Pinksterdagen droog verloopt en de andere helft met wat neerslag. Volledig verregende Pinksterdagen zijn uitzonderlijk. Op slechts vijf dagen viel op eerste Pinksterdag meer dan 10 mm. De laatste keer gebeurde vorig jaar (5 juni) toen De Bilt op Pinksterzondag 25,9 mm opving, waarmee het record uit 1945 met 23,3 mm uit de boeken werd geschreven. Op andere plaatsen was er op die dag sprake van een zondvloed. Het regende vanaf het middaguur tot in de avond en dat leverde de volgende neerslaggegevens op: Geldermalsen 76 mm, Veghel 65, Budel 64, Waalwijk 61, Herwijnen 56, St. Hubert 54, Alterweerderheide 51, Eindhoven 48, Arcen 39 en in mijn eigen Berkel-Enschot werd 38 mm afgetapt. Op amateurstations is in de buurt van hetzelfde Geldermalsen 95 tot meer dan 100 mm gemeten. Niet normaal. Deze plens met regen zorgde voor een nieuw neerslagrecord van 5 juni, want dat stond eerst nog op 46 mm waargenomen in Deelen in 2011. Een dag later, tweede Pinksterdag, was het noorden van het land de klos. Zo kreeg Uithuizen 33 mm in de regenmeter, Terschelling 28, Leeuwarden 21, Lauwersoog 20 en Eelde 19 mm. De Bilt registreerde op die tweede Pinksterdag 11,4 mm, waardoor het totaal van Pinksteren op 37,3 mm kwam. En dat was niet genoeg om het record van 42,2 mm uit 1945 te breken, waarmee Pinksteren in zijn geheel de op één natste is geworden sinds 1901. 

Ook op 13 juni 2011 (tweede Pinksterdag) kwam het met bakken eruit, waarbij 59 mm geregistreerd werd en dat is bijna de maandhoeveelheid van juni. Vaak komen enorme neerslaghoeveelheden voort uit onweersbuien na zeer hoge temperaturen. Zo zagen we dat gebeuren in 1985 (26 mei) wat ontaardde plaatselijk met tientallen millimeters regen. In 2003 passeerde op eerste Pinksterdag (8 juni) een bijzonder actieve buienlijn met onweer en zelfs windhozen. Ook op Pinksteren 2004 (30 mei) leidde het warme weer met zomerse temperaturen in het oosten tot hevige buien, waarbij plaatselijk meer dan 30 mm viel. Zeer warm weer is voor deze tijd van het jaar nog vrij uitzonderlijk en leidt gemakkelijk tot onweer. 

STORM

De waarschijnlijk slechtste Pinksteren uit de geschiedenis beleefde ons land in 1860 toen een zware storm met windstoten van meer dan 120 km/u op 26 en 27 mei enorme schade aanrichtte. In Utrecht werden windsnelheden gemeten van 115 km/u en in Vlissingen waaide het nog harder met 151 km/u. Het gevolg was dat een deel van de Scheveningse vloot verloren ging. In die tijd bestond er nog geen weersverwachting en was zo'n storm een ramp. Die beruchte Pinksterstorm bracht toenmalig KNMI-directeur Buys Ballot op de gedachte om stormwaarschuwingen te geven, waardoor Nederland als één van de eerste landen een stormwaarschuwingsdienst kreeg die in 1864 van start ging. 

ZONNESCHIJN

De zon zien we eigenlijk altijd wel op eerste Pinksterdag. De jaren 1937, 1973 en 1992 zijn de enige uitzonderingen, waarbij deze dag in De Bilt zonloos verliep. In 1973 en 1992 werd dat wel gecompenseerd met een zeer zonnige tweede Pinksterdag, maar dat gebeurde niet in 1937 die de boeken ingaat als de somberste Pinksteren ooit waargenomen. Op tweede Pinksterdag scheen de zon namelijk 0,3 uur. Op de tweede plaats staat overigens 1965, waarbij zowel op eerste als tweede Pinksterdag 0,2 zonuren werden waargenomen en het totaal van Pinksteren op 0,4 uren zonneschijn kwam. Recordzonnig daarentegen verliepen Pinksteren 1903 en 1929 met in totaal 28,1 zonuren. Daarbij voert eerste Pinksterdag de lijst aan met maar liefst 16,4 uren zonneschijn. Drie jaar geleden was het ook een zeer zonnige Pinksteren met in totaal 27,4 zonuren verdeeld over 15,2 uur op eerste Pinksterdag en 12,2 zonuren de dag erna. 

PINKSTERWEER 2015-2022

Vorig jaar viel Pinksteren op 5 en 6 juni. Deze verliep dus van ’s middags kletsnat, waarbij we alleen in de ochtend af en toe de zon zagen. Met 21,9°C was het wel een warme dag, maar op tweede Pinksterdag gingen we terug naar 19 graden. Ook toen hadden we een droge ochtend gevolgd door regen in de middag en avond. In 2022 (23-24 mei) hadden we een tweedeling met Pinksteren. Pinksterzondag verliep droog met een afwisseling van zon en wolken. Pas in de loop van de avond begon het licht te regenen en dat hield de hele tweede Pinksterdag aan. Met 16 tot 17 graden op beide dagen was het een frisse Pinksteren rondom Tilburg. Pinksteren 2020 daarentegen behoort tot één van de mooiste ooit. Het zeer zonnige, droge en warme weer van die laatste weken wist van geen wijken en zette met Pinksteren gewoon door. Op zondag 31 mei werd het in Berkel-Enschot 23,6°C met alleen maar zonneschijn afgewisseld met sluierwolken. Een dag later werd op de eerste dag van de meteorologische zomer meteen de zomerse grens van 25 graden bereikt: 27,4°C en een dag na Pinksteren werd het op 2 juni zelfs tropisch tot 30,6°C in Tilburg. Nadeel op beide dagen was de zonkracht, want die was erg hoog waardoor je snel verbrandde. Van neerslag was geen sprake en de scheen op beide Pinksterdagen in Berkel-Enschot maar liefst 29 uur! 

Vier jaar geleden startten we met een onstuimige Pinksterzaterdag, waarbij in Brabant windstoten werden geregistreerd van zo’n 70 km/uur en 90 km/u aan de kust. Maar met Pinksteren zelf (9-10 juni 2019) was het rustig en kregen we een afwisseling van wolken en zonneschijn. Op eerste Pinksterdag was het vooral sluierbewolking. Later op de dag werd deze zo dik dat er enkele druppels uitvielen. Een dag later passeerde op het einde van de middag in Berkel-Enschot een buienzone dat gepaard ging met onweer wat nog 12 donderslagen opleverde. De temperaturen lagen op beide dagen boven de 20 graden met respectievelijk 22,2°C en 24,3°C. In 2018 was het tijdens de Pinksterdagen zomers warm die overigens met mist begon. Toen de zon erdoor kwam liep het kwik op eerste Pinksterzondag naar de 26,0°C. Een dag later werd het zelfs nog iets warmer met 27,7°C. Maar toen werd de warmte in de Limburgse heuvels afgestraft met noodweer: in Noorbeek viel op tweede Pinksterdag (21 mei) in korte tijd 40 mm. In Berkel-Enschot onweerde het pas laat op de avond, maar neerslag viel er niet. In 2017 (4-5 juni) was het prima weer. Het bleef op beide dagen droog en de temperatuur lag op eerste en tweede Pinksterdag op respectievelijk 21,6°C en 23,9°C. Daarbij wisselden zon en wolken elkaar af. In 2016 (15-16 mei) beleefden we daarentegen een zeer koude en natte Pinksteren. De temperaturen zakten tot 11 á 13 graden, waarbij het Pinksterweekend uitzonderlijk koel verliep. Het werd de koudste Pinksteren sinds 1951 en de op één na koudste eerste Pinksterdag ooit! Daarnaast viel er op beide dagen buien of wat lichte regen. Pinksteren 2015 kende twee gezichten. Een prachtige eerste Pinksterdag (24 mei 2015) met 13 uur zonneschijn en temperaturen die opliepen naar 22 graden. Een dag later was het echter somber en half tot zwaar bewolkt. In de nacht en ochtend viel daar wat lichte regen uit en warmer dan 17 graden werd het niet. 

PINKSTERWEER 2014 - ONWEER

Negen jaar geleden beleefden we één van de warmste pinksterdagen (8-9 juni) en dat hebben we geweten. Het werd dan wel in 2014 op beide dagen meer dan 28 graden, maar het weerbeeld viel tegen. Er was veel bewolking en er vielen buien, waarvan sommige gepaard gingen met hagel en onweer. Op Pinksterzaterdag werd het in Brabant nog tropisch met bijna 31 graden. Maar de atmosfeer werd onstabiel wat gevolgen had voor de pinksterdagen. In de ochtend van eerste Pinksterdag vielen de eerste buien en in de nacht naar tweede Pinksterdag werden we wakker geschud met 14 donderslagen in Berkel-Enschot. Vervolgens trok aan het begin van de middag een onweersgebied over onze regio met tientallen donderslagen, waarbij het vijf minutenlang heeft gehageld en er zware windstoten werden geregistreerd. In de avond volgde de laatste onweersbui die 15 donderslagen telde. Kortom, het was een onweerstaanbare Pinksteren 2014. 

PINKSTERWEER 2007-2013

In 2013 kregen we opnieuw twee verschillende pinksterdagen te zien. Eerste Pinksterdag (19 mei) was prima met heel veel zonneschijn en temperaturen die in de middag opliepen naar 18 tot 19 graden. Het bleef droog. In de avond werd het echter zwaar bewolkt en dat hoorde bij een neerslaggebied dat op tweede Pinksterdag over ons land trok. Alleen in de nacht naar tweede Pinksterdag viel rondom Tilburg wat regen, maar voor de rest van de maandag bleef het gewoon droog. Het was wel somber, want de zon kwam er de gehele dag niet aan de pas en het was behoorlijk koud met een temperatuur die met moeite de 13 graden haalde. Pinksteren 2012 was om door een ringetje te halen. Op beide dagen (27-28 mei) bepaalde zonneschijn het weerbeeld met soms wat hoge sluierbewolking. De kwikstanden lieten daarbij zomerse waarden zien van respectievelijk 28 en 27 graden. In 2011 (12-13 juni) hadden deze feestdagen ook verschillende weerbeelden. Op eerste Pinksterdag begonnen we nog zonnig dat langzaam overging in sluierbewolking en in de nacht gevolgd door regen. Op tweede Pinksterdag daarentegen was het meest bewolkt. Verspreid viel in het land wat lichte regen en op sommige plaatsen was het zelfs helemaal droog gebleven. De kwikstanden lagen op niveau met op beide dagen een graad of 21. De jaren 2010 en 2009 waren opnieuw mooi. In Tilburg werd het op beide dagen (23-24 mei 2010) zomers met 26,7°C bij volop zonneschijn. Veertien jaar geleden (31 mei-1 juni) was het ook erg zonnig en deze liet de temperatuur eveneens naar zomerse waarden stijgen. Op eerste Pinksterdag werd het in 2009 in Berkel-Enschot 25,2°C en een dag later werd het nog warmer met ruim 28 graden. Wel ontstond in de middag een onweersbui, maar neerslag leverde dat niet op. Ook in 2008 was Pinksteren prachtig met gemiddeld 27 graden in Tilburg.  Heel anders dan in 2007 toen het sombere Pinksteren waren op 27 en 28 mei. Het was meest bewolkt weer, waaruit later op tweede Pinksterdag zelfs wat lichte regen viel. Was het op zondag nog een graad of 20, de dag erop werd het slechts 16 graden. 

Dit jaar ziet er prima uit. Op Pinksterzondag krijgen we een afwisseling van zon en sluierwolken en het blijft droog. Met 23 graden is het lekker warm en dat bij een matige noordoostenwind. Op tweede Pinksterdag krijgen we exact hetzelfde weerbeeld, alleen blijft dan de temperatuur met 20 graden wat achter.