Het Weernieuws: Oktober 2025

 VRIJ ZACHT, ZEER NAT en SOMBER

Oktober 2025 gaat de weerboeken in als een vrij zachte maand en dat hebben we vooral te danken aan de warme nachten. Daarnaast viel er veel regen en werd het door de vele bewolking die daarbij hoorde een sombere maand. Opvallend is dat er nergens een warme dag én vorstdag werd genoteerd. Tenslotte kregen we te maken met twee herfststormen die op bezoek kwamen. 

TEMPERATUUR

Met een gemiddelde etmaaltemperatuur van 12,0°C in De Bilt tegen een langjarig gemiddelde van 10,9°C was oktober zacht, goed voor een gedeelde veertiende plaats samen met 1990. Vooral de nachten waren zacht. Overdag waren er geen grote uitschieters en werd nergens de 20 graden gehaald. Het warmst was het in oktober 2001 met een gemiddelde etmaaltemperatuur van maar liefst 14,2°C. De laatste jaren is oktober steevast een te zachte maand. In 2023 kwam de gemiddelde temperatuur uit op 13,2°C, in 2022 was het 13,1°C en in 2021 noteerde oktober 11,6°C. De laatste te koude oktobermaand hadden we negen jaar geleden. In 2016 en 2015 noteerde oktober een gemiddelde etmaaltemperatuur van 9,9°C. Langs de kust werd dit jaar de hoogste etmaalgemiddelde gescoord. Zo werd het in Vlissingen gemiddeld 13,2°C en Hoek van Holland 13,1°C. In het oosten was het wat frisser en werd de 12 graden nergens gehaald en kwam het etmaalgemiddelde uit tot 11,3°C in Twenthe en 11,4°C in Deelen en Nieuw Beerta. In Berkel-Enschot kwam de gemiddelde temperatuur over 24 uur uit op 12,3°C (normaal 12,2°C), waarbij het overdag gemiddeld 15,4°C werd en ’s nachts 9,1°C tegen normaal respectievelijk 16,0°C en 8,3°C. 

De wijnmaand oktober ging meteen spectaculair van start in een heel klein wereldje. Dichte mist teisterde namelijk het midden van Brabant. Temperatuur zakte daarbij tot een graad of 6. In Hupsel en Eindhoven werd het allemaal nog kouder met respectievelijk 2,4°C en 2,8°C. Aan de grond ging het kwik in Hupsel helemaal onderuit en kwam het als enige plaats in het land tot vorst met -2,3°C. Daarmee werd het de op één na koudste 1 oktober op die hoogte sinds 1901. In 1988 werd het op de eerste oktoberdag met -2,7°C in Eindhoven nog kouder. Ook op de 2e kwam het tot grondvorst en dit geval alleen in het Limburgse Ell met -0,2°C. Overdag werd het 16 tot 18 graden en in grote steden zelfs 19. Zo registreerde Tilburg een temperatuur van 19,1°C op 1 oktober en 19,6°C een dag later. Dat was voor deze regio meteen de hoogste temperatuur van de maand. Vanaf 3 oktober bleef het kwik overdag rond het langjarig gemiddelde en ’s nachts werd het een stuk minder koud. Dit ging gepaard met veel bewolking. Ondanks het grijze weer werd op 7 oktober in Nieuw Beerta wel de hoogste temperatuur van deze maand bereikt: 19,1°C. Vanaf de 15e draaide de wind naar het noorden en volgden er iets meer opklaringen, waardoor de nachten weer kouder ging verlopen. Zoals in de ochtend van 18 oktober met 2,0°C in Nieuw Beerta en 1,8°C in Eelde; de laagste oktobertemperatuur van de maand. Aan de grond had het op vliegveld in Eelde nog gevroren: -0,2°C. Ook landelijk is het meteen frisser geworden, want nergens in het land werd het 15 graden. Sinds 24 april is dat niet meer voorgekomen en dat is dus een aangesloten periode van 175 dagen en is goed voor een gedeelde tweede plaats allertijden. In 2011 hadden we namelijk ook zo’n lange periode. Op de eerste plaats staat 1966 toen vanaf 22 april tot en met 19 oktober we 181 dagen met minstens 15 graden hadden ergens in het land. Overdag wees de thermometer vanaf de 18e steeds waarden aan van rond de 15 graden. Alleen op 20 oktober was er een uitschieter van meer dan 18 graden in het zuidoosten van het land, waarbij Eindhoven het warmst was met 18,8°C. Daarna zetten de temperatuur een daling in tot onder de 12 graden in Brabant op 25 en 26 oktober. Vervolgens liep vanaf de 28e het kwik weer op tot maximaal 14 graden. 

De Bilt telde geen enkele warme dag van minstens 20 graden, terwijl het KNMI toch op drie van zulke dagen mag rekenen. Ook dook de temperatuur daar nog niet onder het vriespunt tegen normaal één vorstdag. In Berkel-Enschot geldt hetzelfde met als hoogste temperatuur 19,6°C op de 2e. De koudste dag was die van 26 oktober toen het niet warmer werd dan 11,1°C. Deze dag begon met de koudste nacht: 4,8°C. 

NEERSLAG

Oktober was zeer nat met gemiddeld over het land 116 mm neerslag tegen normaal 75 mm. De maand komt daarmee op plek zeven in de top tien van natste oktobermaanden sinds 1906. Het natst was het in oktober 1998 toen 174 mm gemiddeld naar beneden kwam. De verschillen over het land waren echter zeer groot, met vooral veel regen in het noordwesten van het land. Het natst was het deze maand in Drenthe, Friesland en Noord-Holland. Zo ving zowel het Drentse Rolde als Noord-Hollandse Wognum 204 mm op, gevolgd door Purmerend 193, St. Annaparochie en Roelofarendsveen met ieder 185, Haarlem 175, Roderesch 174, Assen 173 en Roden had nog 171 mm in de regenmeter. De natste KNMI-stations waren Leeuwarden en De Bilt met ieder 166 mm neerslag. Het minst nat was het in het zuidoosten van het land, met in Vierlingsbeek 66 mm, Tilburg 68, Eindhoven 69, Arcen, Roermond en Deurne 71, Montfort, Boxtel en Oirschot 72 en Vredepeel had nog 73 mm. Berkel-Enschot tapte in deze maand 94 mm af, waarbij op de 23e de meeste neerslag viel: 21 mm. In totaal viel op 23 dagen af en toe wat neerslag, waarbij op twee dagen minstens 10 millimeter naar beneden kwam. Naast 23 oktober gebeurde dat ook op Dierendag: 19 mm. En die neerslag viel soms ook in de vorm van hagel; de enigste hageldag van de maand. Tenslotte was er sprake van mist en dat vond alleen op de eerste oktoberdag plaats. 

In het weekend van 3 tot en met 5 oktober was er veel regen door storm Amy. Op 4 oktober viel er gemiddeld over het land zo’n 22 mm aan neerslag, waarbij het meeste in het noorden en midden viel. Oostzaan ving 40 mm op, Purmerend 38, Hensbroek 37, Roelofarendsveen, Venhuizen en Berkhout 35, Terschelling en IJlst 34, Diever 33, Wijster 32, Zaandam 31 en Marknesse had nog 30 mm. Daarna volgde een periode met af en toe wat lichte regen of motregen, maar geen grote hoeveelheden neerslag. Pas vanaf 20 oktober werd het weer wisselvallig. Op 23 oktober viel tijdens storm Benjamin op die dag 20 mm neerslag. De meeste neerslag viel in het midden en westen van het land. Die zorgde zelfs officieel voor de natste 23e oktober ooit. De Bilt tapte namelijk 36 mm af, waardoor het record uit 1964 met 31 mm naar de tweede plaats werd gedreven. Heemskerk had die dag nog 42 mm in de regenmeter en Wormerveer 40. Op 25, 26 en 27 oktober trokken veel buien over het land. Zo ving Badhoevedorp op de 25e nog 23 mm op, Schiphol 22, Voorschoten 16 en Hoek van Holland 14 mm. In de nacht naar 26 oktober was het noordoosten van het land aan de beurt. Zo ving Dieverbrug 26 mm op, Vries en Grootegast ieder 25 en Hitzum met 24 mm. In De Bilt viel in drie dagen tijd 53 mm. 

WIND

Het kwam deze maand tot twee herfststormen. Op 4 oktober waaide het in IJmuiden tussen 17:00 en 18:00 uur een uur lang gemiddeld met windkracht 9. Het onstuimige weer wordt veroorzaakt door storm Amy en ontstond uit de restanten van ex-orkaan Humberto. Er kwamen ook zware windstoten voor en de zwaarste windstoot werd gemeten in IJmuiden met 108 km/uur. Vlieland scoorde 96 km/uur, Hoek van Holland 93 en Vlissingen 91 km/uur. Kijken we naar het midden van Brabant dan kwam het tot een maximale windstoot van maar liefst 81 km/uur in Gilze-Rijen. Al deze windstoten zorgden op veel plaatsen in Brabant voor stormschade. Ook in de nacht naar 5 oktober bleef het hard waaien en bleven de buien komen met windstoten. 

Voordat het tot een storm kwam ontstond boven Stadskanaal een windhoos of valwind die tientallen bomen liet sneuvelen.

Op 23 oktober kregen we bezoek van storm Benjamin. De dag begon al met een stevige wind met windkracht 6 aan de kust met windstoten tot 70 km/uur. In de middag kropen we langzaam in het hart van de stormdepressie. Het gevolg was dat de wind afnam en dat we zelfs nog even de zon zagen. Maar de barometer bleef maar dalen en zorgde zelfs voor een nieuw dagrecord. Nog nooit heeft de barometer op 23 oktober zo laag gestaan. In Vlieland daalde deze tot 975,7 hPa, waarmee het record uit 1925 met 981,0 hPa werd gebroken. Overigens gebeurde dat op alle weerstations. Heel bijzonder. Rond 17:00 uur was het zover en kwam storm Benjamin het land binnen met in Vlissingen windkracht 8 en windstoten tot 90 km/uur. Vervolgens nam de wind alleen maar toe en rond 19:00 uur stond de windmeter in Hoek van Holland en op de Houtribdijk (dijk Enkhuizen-Lelystad) op kracht 9. Officieel was het toen nog geen storm, maar daar was het gewoon wachten op. Op de Noordzee zelf woedde namelijk een echte westerstorm. En ja hoor, om 20:00 uur was het zover en stond op beide stations nog steeds kracht 9 en dus is de derde herfststorm van dit jaar een feit geworden. Ook de windstoten deden goede zaken en liepen op tot 106 km/uur en dat gebeurde op de Houtribdijk. Kijken we naar Midden-Brabant daar liepen de windstoten op tot 75 km/uur met een maximale wind van kracht 6 tot 7! Dat dit leidt tot stormschade is geen verrassing. Op tientallen plaatsen vielen bomen om. Zowel het weg- als treinverkeer hebben daar last van.

Vervolgens trok Benjamin richting Denemarken, waardoor van stormweer geen sprake meer was, maar nog wel van een vrij krachtige wind. Een dag later was het nog steeds onstuimig en zorgde voor een weerwaarschuwing (code geel) langs de kust voor zware windstoten. IJmuiden, Texel en het Groningse Lauwersoog hadden windkracht 8, stormachtig, en Vlieland tikte heel even windkracht 9 aan. Dit ging gepaard met zware windstoten, waarbij Vlieland een windstoot van 100 km/uur noteerde, Texel 97, Lauwersoog 95, Stavoren 86 en Terschelling kreeg nog 82 km/uur om de oren. 

ZONNESCHIJN

Oktober 2025 was een sombere wijnmaand. Gemiddeld over het land scheen de zon 87 uren tegen een langjarig gemiddelde van 120 zonuren. Vooral in de rustige periode halverwege de maand scheen de zon weinig. De somberste dag in het land was 11 oktober, toen werd alleen in het noorden plaatselijk heel kort de zon gezien. Het somberst was het deze maand in het uiterste zuiden van het land, met in het Limburgse Ell 66 uur zon. Daarna volgen Maastricht met 71 zonuren en Eindhoven met 72 uren zonneschijn. De meeste uren zon kreeg het noordoosten waar ze de zon meer dan 100 uren zagen schijnen: Leeuwarden 108 en Stavoren en Terschelling ieder 106 zonuren. In De Bilt en Berkel-Enschot scheen de zon respectievelijk 85 uur (normaal 119) en 81 uur (normaal 125). Bij dat laatste station werd op zeven geen zon waargenomen, maar daar tegenover staan twee dagen met minstens 8 uur zonneschijn. En dat vond plaats op 1 en 30 oktober.