Het Weernieuws: Koningsdag 2026

Vandaag is het de 13e Koningsdag en wordt dit jaar gevierd in Dokkum. Sinds 2014 wordt Koningsdag gehouden op de verjaardag van staatshoofd Willem-Alexander (27 april), behalve wanneer dit op een zondag is. In dat geval wordt het op zaterdag gevierd en dat gebeurde meteen al bij de eerste keer in 2014 en vorig jaar. 

Wilhelmina

Op 31 augustus 1885 werd in Nederland ter gelegenheid van de vijfde verjaardag van Prinses Wilhelmina de eerste Prinsessendag gevierd. Deze dag was de voorloper van Koninginnedag. Het initiatief komt van de liberalen, die met het feest de nationale eenheid wilden benadrukken. Na het overlijden van Koning Willem III op 23 november 1890 werd Wilhelmina koningin, onder regentschap van haar moeder Koningin Emma. In 1891 werd in Nederland de eerste echte Koninginnedag gevierd. Koningin Wilhelmina en haar familie waren echter niet aanwezig bij de festiviteiten op Koninginnedag. Koninginnedag was in die jaren ook de laatste dag van de schoolvakantie, waardoor deze dag al snel een feestdag voor kinderen werd. Op 31 augustus 1902 groeide Koninginnedag uit tot een echt volksfeest. De bevolking vierde toen namelijk ook het bericht dat Koningin Wilhelmina net hersteld was van een ernstige ziekte. 

Juliana

In september 1948 volgde Koningin Juliana haar moeder op. Zij vierde net als Koningin Wilhelmina Koninginnedag op haar eigen verjaardag: 30 april, voor het eerst in 1949. De Koningin en haar familie namen op het bordes van Paleis Soestdijk een defilé af. Veel Nederlanders liepen in een kilometerslange rij langs het bordes en gaven de Koninklijke Familie bloemen en geschenken. Dit bloemendefilé was vanaf midden jaren '50 op de televisie te zien. Onder Koningin Juliana werd Koninginnedag een officiële vrije dag en de viering groeide uit tot een nationale feestdag, die in het teken staat van saamhorigheid. 

Beatrix

Koningin Beatrix besloot bij haar aantreden in 1980 als koningin, uit respect voor haar moeder, Koninginnedag op 30 april te blijven vieren. Ze koos ervoor niet de mensen naar haar toe te laten komen, maar juist zelf naar de mensen toe te gaan. Een praktische overweging bij deze datum was dat de activiteiten die onlosmakelijk met deze dag waren verbonden doorgaans in de buitenlucht plaatsvonden en dus gebaat waren bij een gerede kans op weersomstandigheden die zich hiervoor lenen. Samen met andere leden van de Koninklijke Familie bezocht ze ieder jaar een of twee gemeenten in Nederland, om daar Koninginnedag te vieren. 

WEERBEELD        

De allereerste Koningsdag was dus op 26 april 2014 en niet op de 27e omdat dat op een zondag was. Die zaterdag begon met een oranjezonnetje gevolgd door bewolking in de middag. De temperatuur liep nog op naar 20 graden. In 2015 liet de zon zich veel meer zien. Na wat lichte regen in de Koningsnacht was het overdag wisselend bewolkt en scheen de zon negen uur lang. Met 14 graden was het wel fris. Een jaar later was Koningsdag bar slecht. De hele dag vielen er in 2016 buien en de temperatuur kwam niet boven de tien graden uit met 9,9°C als maximum in Berkel-Enschot. In De Bilt werd het 10,7°C en in Maastricht werd het zelfs niet warmer dan 7,7°C. Overigens geen dagrecord, want dat staat voor 27 april op 5,5°C uit 1941 waargenomen in Den Helder (De Kooy). Voor Brabant staat het kouderecord op 7,7°C uit 1985 in Eindhoven en Volkel. Dat we in koude lucht zaten bleek een dag eerder wel. In de vroege ochtend van de 26ste lag op sommige plekken in Drenthe, Overijssel en het zuiden van Friesland 3 cm sneeuw! De buien zorgden voor veel neerslag, zoals 15 mm in Berkel-Enschot. In 2017 was het opnieuw koud. In De Bilt werd het 10,9°C en in Tilburg, waar de Koning met zijn gezin zijn 50e verjaardag vierde, bleef het kwik steken op 11,3°C. De dag begon met een winterjas, want op grote schaal had het gevroren. Twenthe en Gilze-Rijen hadden temperaturen van respectievelijk -3,4°C en -3,2°C. Nog nooit was de minimumtemperatuur zo laag op 27 april, wat meteen een kouderecord opleverde voor diverse weerstations. 

Koningsdag 2018 begon fris met 3 graden, maar wel met veel zonneschijn. In de loop van de dag verschenen er wolken, waaruit enkele druppels vielen. Met 18 graden en weinig wind was het een prima dag om Koningsdag te vieren. Zeven jaar geleden was het geen beste feestdag. Van tijd tot tijd vielen op de 27e buien en warmer dan 13,8°C werd het in 2019 niet. Het leek meer op een herfstdag dan op een lentedag. In 2020 was het geen Koningsdag maar ‘Woningsdag’ in verband met corona. En dat was heel jammer, want voor het eerst was het weer om door een ringetje te halen. Het werd zelfs de warmste Koningsdag tot nu toe. De zon scheen meer dan 11 uur en werd afgewisseld met een enkele stapelwolk en later sluierwolken. Het bleef droog. De temperatuur liep in Berkel-Enschot en Tilburg op naar 23,7°C, gevolgd door Arcen en Ell met ieder 23,3°C en Eindhoven met 23,0°C. Deze feestdag werd dan ook veel in tuinen en op balkons gevierd. In 2021 was het opnieuw een schitterende feestdag. De zon scheen volop die het kwik nog deed oplopen naar bijna 18 graden in het midden van Brabant, maar in het noorden was het met 13 tot 14 graden fris. Het begon wel koud met 1,7°C in Tilburg en in het noordoosten had het gevroren tot -3,2°C in Leeuwarden. Aan de grond was daar zelfs sprake van matige vorst: -5,1°C. Van neerslag was geen sprake. 

In 2022 hadden we eveneens een schitterende Koningsdag. Maar in de ochtend was het bibberen geblazen. Tijdens opklaringen koelde het sterk af. Zo daalde het kwik in de Koningsnacht van 26 op 27 april in Twenthe tot -1,6°C en in Deelen werd het -1,5°C. Aan de grond had het vrijwel overal gevroren tot -6,1°C in Twenthe en dan spreken we van matige vorst op 10 cm hoogte. Gilze-Rijen en Woensdrecht zagen het -4,4°C worden. De zon deed daarna flink haar best en scheen meer dan 12 uur, waarbij de temperatuur opliep tot 16 graden in Berkel-Enschot. In het noorden en langs de kust moesten ze het met een graad of 11 doen. Ook in 2023 ging Koningsdag met een winterjas van start. Op veel plaatsen had het op neushoogte gevroren met -2,8°C in Eelde gevolgd door -2,7°C in zowel Deelen als Twenthe. Aan de grond vroor het zelfs matig. Zoals in Hupsel met -6,6°C en Twenthe met -6,0°C. In de middag liep het kwik in Brabant nog op naar 15 graden. Zon en sluierwolken wisselden elkaar af en het bleef droog bij een zwak tot matige oostenwind. Koningsdag 2024 ging nat van start toen een neerslaggebied over het land trok. Maar daarna werd het snel droog en in de middag kwam de zon er goed door. Daardoor kon het in Tilburg en Berkel-Enschot bijna 18 graden worden. Vorig jaar werd Koningsdag op de 26e gevierd omdat 27 april op zondag viel. Op die zaterdag begonnen we met mist overgaand in lage bewolking. In de middag brak de bewolking en kon de zon nog ruim 10 uur schijnen. Met 19,9°C in Tilburg werd de 20 graden net niet gehaald. Dat gebeurde overigens wel op 27 april zelf: 22,8°C met geen wolkje aan de lucht 

Dit jaar is Koningsdag koud en met dikke sluierwolken begonnen en dan vooral in het noorden waar de Koning zijn verjaardag viert. In Leeuwarden zakte de temperatuur naar -0,6°C in Leeuwarden en -1,3°C in Eelde. Aan de grond kwam het nét niet tot matige vorst: in Eelde daalde het kwik tot -5,0°C. Rondom Dokkum was dat -3 graden en loopt op tot maximaal 12 graden overdag. In onze regio was het vanochtend een graad of 4 en zal verder oplopen tot 18 á 19 graden bij een afwisseling van en wolken. Het blijft droog. 

KOUD

Een gure noordwester of noordenwind kan de temperatuur in deze tijd van het jaar ondanks de zon ook heel laag houden. De dag van 27 april begint in De Bilt dan soms met vorst zoals in 2017 en 2023. Maar dat was ook in 2015 het geval met–3,3°C in Wijk aan Zee en op 10 cm hoogte vroor het toen zelfs 7,1°C graden in Twenthe! Dat laatste is geen record want dat staat op -7,3°C waargenomen in Eelde in 1989. In De Bilt kwam sinds 1901 elf keer lichte vorst voor, waarvan de laagste minimumtemperatuur -2,2°C was op 27 april 1989. De koudste dag ooit was die van 1907, 1929 en 1985 toen de gemiddelde etmaaltemperatuur in De Bilt uitkwam op 4,8°C. Daarbij werd de laagste maximumtemperatuur van 7,4°C waargenomen in 1985. 

WARM

Maar het kan ook warm zijn op 27 april. Zo werd het zelfs bijna tropisch in 1916 met in Vlissingen een kwikstand van 29,9°C. Maar zover hoeven we niet terug te gaan om het zomerswarm te hebben. In 2007 braken namelijk op vele weerstations hun dagrecord, waarbij het in Ell, Arcen, Gilze-Rijen en Marknesse afgerond 28 graden werd. In De Bilt werd het 27,3°C en daarmee was het de enige zomerse dag sinds 1901 dat de 25-gradengrens werd overschreden. Het aantal warme dagen, waarbij het minstens 20 graden werd, gebeurde daar sinds 1901 elf keer. Sinds 1967, toen Willem-Alexander geboren werd, was het zeven keer. De laatste keer was in 2025 toen het 20,5°C werd. 

NEERSLAG

Een grotendeels of volledig verregende dag kwam niet zo vaak voor. Zo staat het record aantal neerslaguren namelijk op 13 uur en dat gebeurde op 27 april 1997 in Maastricht. Gevolgd door Valkenburg (Zuid-Holland) en Rotterdam met ieder 12 uur uit 1983. De natste dag met de meeste millimeters was 27 april 1983 toen in Tilburg 44 mm werd opgevangen en in Gilze-Rijen zelfs 64 mm. In 2019 vielen er geregeld buien, waarbij in De Bilt 9 mm werd afgetapt. Zoveel neerslag is op die dag sinds 1986 niet meer gevallen toen 11 mm naar beneden kwam. Maar in 1983 was het nog erger toen op 27 april 26 mm werd geregistreerd; de hoogste neerslagsom in De Bilt sinds de geboorte van de Koning in 1967. 

Net als voorheen op Koninginnedag kan ook op Koningsdag het weer dus van jaar tot jaar sterk uiteenlopen, zoals karakteristiek is voor het grillige weer in april. Gemiddeld mogen we op die dag een middagtemperatuur verwachten van ongeveer 16 graden, maar veel zegt dat niet. Sinds 1998, de oprichting van weerstation Berkel-Enschot, kwam de gemiddelde middagtemperatuur op 27 april zelfs uit op 17,4°C. Onder extreme omstandigheden is de temperatuur die dag in Nederland bij regen en wind ook wel eens onder de 8 graden gebleven of bij zonnig weer kan de temperatuur in de tweede helft van april tot ruim 30 graden oplopen.

Weersverwachting deze week: 27 april - 1 mei 2026

 April eindigt schitterend

Deze keer beginnen we met iets heel bijzonders. Afgelopen vrijdag werd ik namelijk totaal verrast met een lintje in de Orde van Oranje Nassau, uitgereikt door de burgemeester van Tilburg. En dat allemaal vanwege het vrijwilligerswerk voor Het Weer. Maar liefst drie organisaties hebben hiervoor gezorgd en dat zijn: Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie (VWK) waar ik sinds 1999 redacteur ben van het clubblad De Weerspiegel, Weekblad De Schakel in Berkel-Enschot waar ik sinds 2004 voor de weerspreuken zorg en tenslotte de website Tilburgers.nl waar ik al meer dan 15 jaar weerman voor ben met al mijn artikelen. Het werd samen met mijn vrouw een weergaloze en fantastische dag om nooit meer te vergeten. Natuurlijk ga ik gewoon door met al die weeractiviteiten zolang ik het nog leuk vind en vooral als anderen dit ook waarderen. 

De lente dendert maar door met heel veel zonneschijn, hoge temperaturen en weinig neerslag. Dat laatste gaat nu wel een probleem worden omdat er sprake is van droogte. In maart viel maar 55 mm, tegen normaal 82, en in deze maand is in onze regio tot nu toe slechts 8 mm opgevangen en meer millimeters zullen daar niet meer bijkomen. Normaal valt er in april over de periode 1998-2023 zo’n 48 mm. Hierdoor is het neerslagtekort in dit voorjaar opgelopen tot bijna 70 mm rondom Tilburg. De droogte is nu ook in de bodem te zien. De afgelopen winter verliep al droog, waardoor de bodem niet heeft kunnen herstellen van vorig jaar. Vele boeren zijn al aan het sproeien gegaan, maar in enkele delen van het land worden de eerste sproeiverboden al voorbereid en dan te bedenken dat we pas eind april zitten. Afgelopen donderdag scheen de zon nog het maximaal aantal uren van meer dan 13 uur, maar dan kwam op vrijdag en zaterdag verandering in. Die dagen begonnen namelijk met veel bewolking die in de loop van de ochtend snel oploste gevolgd door alleen maar zonneschijn. Temperaturen liepen daarbij tot ruim 19 graden. 

Deze zondag is met sluierwolken en stapelwolken van start gegaan en dat houden we de hele dag. Het blijft droog en met 18 graden is het genieten geblazen. Maar wederom was het begin koud, waarbij het op enkele plaatsen zelfs had gevroren. Deelen meldde -1,4°C, Twenthe -1,2°C en Eelde -0,5°C. Aan de grond kwam het zelfs tot matige vorst: Twenthe scoorde daarbij -5,3°C. Brrr. De komende nacht, zijnde Koningsnacht, zal wederom koud verlopen met kans op grondvorst. In het noorden kan het op neushoogte gaan vriezen. Op deze zondag hebben we te maken met een hogedrukgebied boven de Noordzee die het mooie voorjaarsweer veroorzaakt. Op maandag breidt deze verder uit, dieper Europa in. Zon en wolken bepalen dan het weerbeeld. Met een noordoostenwind loopt de temperatuur op deze Koningsdag op naar maar liefst 18 graden. Een prachtige dag om er op uit te trekken en dit uitgebreid te vieren. Op dinsdag komt langzaam vanuit Spanje een depressie dichterbij, maar het hogedrukgebied is zo sterk dat we daar geen last van zullen hebben. Integendeel, het wordt alleen maar mooier en warmer!  De dinsdag start met wolkenvelden die overgaan in hoge wolkensluiers. Vervolgens verdwijnen de wolken op woensdag en donderdag die dan ook zonovergoten zullen verlopen. Wel neemt de wind toe en wordt matig tot vrij krachtig. Neemt niet weg dat het op de laatste dagen van april behoorlijk warm wordt met zo’n 20 graden. Als op vrijdag de maand mei op de kalender staat gaat er wel iets veranderen. Het hogedrukgebied gaat namelijk aan de wandel en schuift op naar het oosten en dat komt omdat een lagedrukgebied bij Groenland en IJsland zich begint te roeren. De strakblauwe hemel van de dagen ervoor maakt dan plaats voor hoge bewolking, waar de zon overigens gewoon doorheen schijnt. En met een graad of 22 wordt het de warmste dag van de week. In de loop van het weekeinde breidt het lagedrukgebied in het noorden zich uit tot over de Noordzee en verdrijft het hogedrukgebied helemaal tot aan Oekraïne. De bewolking neemt op zaterdag toe en dan kunnen er in de avond buien ontstaan die plaatselijk met onweer gepaard gaan. Voor die buien uit wordt het nog 21 graden, maar daarna volgt afkoeling en is het op zondag nog maar een graad of 15. 

Prettige week!

Weerspreuk van de week: 24-30 april 2026

 

St. Marcusdag (25 april) zaaien voor zonne,

om pompoenen te krijgen gelijk in tonnen.

 

Heldere maneschijn in de late aprilnacht,

schaadt allicht veel bloesempracht.

Weekendweersverwachting: 25-26 april 2026

 Heerlijk voorjaarsweer met koude ochtenden

Wat hebben we toch een heerlijke week met aangenaam lenteweer achter de rug. Er waren flinke zonnige perioden en vooral gisteren en vandaag haalden we het maximale aantal zonuren van ruim 13 uur. Daarnaast liepen de temperaturen elke dag verder op: van bijna 14 graden op maandag tot een graad of 20 vandaag in onze regio. Het warmst werd het in het Limburgse Ell waar het 20,3°C werd. Maar doordat we in een noordoostelijke stroming zaten konden de nachten behoorlijk afkoelen, waardoor we vrijwel elke ochtend de muts en handschoenen nodig hadden. Afgelopen maandagochtend doken de temperaturen in Deelen en Eelde met respectievelijk -0,7°C en -0,6°C tot onder het vriespunt. Aan de grond noteerde Twenthe op tien centimeter hoogte -3,4°C en Eelde -3,3°C. Dan krijgen we de dinsdag, waarbij het alleen in Nieuw Beerta tot vorst kwam: -0,7°C en aan de grond tot -2,5°C op vliegveld Groningen-Eelde. De koudste ochtend werd die van de woensdag toen het kwik op neushoogte zakte tot -1,6°C in Leeuwarden. Zelfs aan de kust had het bijna op die hoogte gevroren, want in Wijk aan Zee kwam het tot 0,2°C. Tja, en dan krijgen we de grondvorst die zelfs naar de matige vorst ging. Hupsel meldde een temperatuur van -5,6°C gevolgd door Eelde (-4,9°C) en Twenthe met (-4,7°C). En toch kon het gebeuren dat het aan de kust ging vriezen en dat gebeurde vanmorgen in Wijk aan Zee. De thermometer wees daar -0,9°C aan en, heel bijzonder, voor de rest had het nergens in het land gevroren! Dat gebeurde wel op grote schaal aan de grond met -3,8°C in zowel Twenthe als Hupsel en -3,5°C in Woensdrecht. Al die koude ochtenden zorgden wel steeds voor mooie lentedagen. En dat weerbeeld gaat nog wel even door. Want ook morgen is het genieten geblazen. De vrijdag begint koud met 3 graden en wat sluierwolken die later op de dag verdwijnen. Het wordt zonnig die de temperatuur naar de 19 graden tilt. 

Oorzaak van het prachtige voorjaarsweer is een hogedrukgebied dat zich uitstrekt vanaf Groenland tot aan Duitsland. Op vrijdag breidt het hogedrukgebied zich verder uit tot over Centraal-Europa. In het weekeinde trekt deze zich echter terug en komt dan boven de Britse Eilanden te liggen. Vochtige lucht komt dan onze kant op, waardoor in de nacht en ochtend op beide dagen nevel en mist kan ontstaan. Lang zal dat niet duren, want de zon brandt al dat grijs snel weg. Wat we dan overhouden is hoge bewolking op de zaterdag en stapelwolken op de zondag. Wel stroomt in de loop van het weekeinde frissere lucht onze regio binnen. Op zaterdag wordt het nog zo’n 18 graden, maar op zondag moeten we het met een graad of 15 doen. Vervolgens zet die afkoeling verder door in de Koningsnacht en zakt het kwik tot 3 graden; aan de grond kan het licht vriezen. 

Vervolgens krijgen we Koningsdag die zeer aangenaam zal verlopen. De zon laat zich regelmatig zien en met 16 graden is het, na de koude start, prima uit te houden. Het hogedrukgebied blijft de hele week boven het Verenigd Koninkrijk rondhangen, waardoor april met mooi voorjaarsweer ook zal eindigen. Het blijft droog, waarbij zon en sluierwolken of stapelwolken elkaar afwisselen bij een temperatuur van zo’n 15 graden. Genieten dus! 

Prettig weekend!

Weersverwachting deze week: 20-24 april 2026

 Aangenaam lenteweer

Dat april precies doet wat ie wil is wel heel duidelijk in deze maand. Zo hebben we een paar dagen prachtig weer, de andere dagen is er echter veel bewolking met soms een enkele bui. We zien het ook meteen aan de temperaturen, waardoor je de ene keer geen jas nodig hebt en de andere keer juist wel. Behalve de ochtenden, want die zijn nog behoorlijk fris en is een jas echt wel noodzakelijk. Afgelopen week zagen we dit weer gebeuren. Vanaf maandag gingen de temperaturen omhoog vanaf 15 graden tot 22 graden op de vrijdag. Maar gisteren liet de thermometer in onze regio geen hogere waarde zien dan een graad of 16. Het was daarbij overwegend bewolkt waar zowel in de ochtend als middag een enkele bui ons passeerde wat in totaal voor 1 mm aan neerslag zorgde. In de avond en afgelopen nacht was het droog en ontstond op grote schaal mist. Maar de zon brandde snel alle neveligheid weg, waardoor deze zondag met veel zonneschijn is begonnen. Maar al snel kwamen stapelwolken opzetten waar we de hele last van zullen hebben. In de middag groeien enkele daarvan uit tot buien. De wind is ondertussen naar het noordwesten gedraaid met als gevolg aanvoer van koelere lucht en blijft dan ook op 15 graden steken. Tevens neemt de wind toe en wordt matig, kracht 3 tot 4. We hebben te maken met een hogedrukgebied boven de Britse Eilanden die dit allemaal veroorzaakt. 

Op maandag schuift het hogedrukgebied op naar IJsland en breidt zich uit tot over Scandinavië. De wind is dan naar het noorden gedraaid en komt er nog meer frissere lucht onze kant op; het kwik komt niet hoger uit dan 12 graden. Zon en wolken wisselen elkaar af en het is overwegend droog. Misschien dat er nog een verdwaalde bui ons passeert, maar dat mag geen naam hebben. Op dinsdag komt er voor de kust van Portugal een depressie te liggen die tegen het hogedrukgebied aanduwt. Hierdoor begint de dag bij ons met veel bewolking waar wat motregen uit kan vallen. Maar het hogedrukgebied is zo sterk dat al snel de neerslag verdwijnt en plaats maakt voor zonneschijn. Met 12 graden is het nog wel koud voor de tijd van het jaar waar een graad of 15 normaal is. Dat gaat vanaf woensdag veranderen als het hogedrukgebied zich verder uitbreidt tot in het Europese vasteland. De stroming komt nu meer uit oostelijke richting met als gevolg aanvoer van droge en warme lucht. Wolken verdwijnen en de temperatuur gaat omhoog naar de 16 graden. Op donderdag wordt het met 18 graden nog iets warmer, maar draait de wind in de loop dan naar het noorden tot noordwesten en komt de frissere en tevens vochtige lucht weer onze kant op. Dat betekent dat vanaf vrijdag de wolken terugkeren en dat het kwik naar beneden gaat. Het blijft wel droog. Op vrijdag komt het centrum van het hogedrukgebied bij ons in de buurt te liggen. Hierdoor valt de wind weg en kan er in nacht naar vrijdag nevel en mist ontstaan, waar deze dag mee van start gaat. Deze gaat in de loop van de dag over in stapelwolken bij zo’n 15 graden. 

Op zaterdag komt een krachtige depressie boven Rusland opzetten en probeert het hogedrukgebied de Atlantische Oceaan op te duwen. Hierdoor gaat het wat harder waaien en houdt de noordwestelijke stroming aan met die frissere lucht van 15 graden. Op zondag komt de depressie steeds dichterbij en neemt bij ons de bewolking verder toe en wordt er lucht rechtstreeks vanaf de poolstreken aangevoerd Het kwik daalt naar een graad of 13. En dan krijgen we Koningsdag, maandag 27 april, die droog zal verlopen met een mix van wolkenvelden en zonneschijn bij een graad of 15. Het hogedrukgebied vestigt zich namelijk boven het Verenigd Koninkrijk en is zo sterk dat de Russische depressie zich terugtrekt en de neerslagkansen verdwijnen. 

Prettige week!

Weerspreuk van de week: 17-23 april 2026

 

Na half april, warm of koud

zingt de nachtegaal in het hout.

 

Aprilse regen,

is in de tuin veel aan gelegen.