WARM, DROOG en ZEER ZONNIG
Maart
2026 is een zeer zonnige maand geworden en komt op de derde plaats van
zonnigste maartmaanden ooit waargenomen. Hierdoor werd het ook een warme lentemaand
die in de eerste week voor maar liefst vier datumrecords zorgde. Maar er was
ook sprake van vorst en op het einde van de maand speelden winterse buien met
hagel, onweer en sneeuw ons parten.
TEMPERATUUR
In
De Bilt kwam de gemiddelde etmaaltemperatuur uit op 8,1°C en daarmee was de
maand zeer zacht, want normaal is het maar 6,5°C. Dit kwam vooral door de
eerste tien dagen, want gedurende de maand werd het geleidelijk steeds minder
warm. In het zuidwesten was het allemaal wat warmer met gemiddeld 8,7°C in zowel
Vlissingen als Hoek van Holland en 8,6°C in Westdorpe. Het noordoosten was het
juist een stuk frisser, waarbij Nieuw Beerta en Eelde de laagste gemiddelde
etmaaltemperatuur hadden van ieder 7,0°C. In Berkel-Enschot kwam men zelfs uit
op een gemiddelde van 9,0°C, tegen normaal 7,3°C. Deze was verdeeld over een
gemiddelde middagtemperatuur van 14,7°C (normaal 11,7°C) en ’s nachts kwam het
gemiddelde uit op 3,3°C tegen 3,1°C als langjarig gemiddelde over de periode
1998-2023. Op vrijwel alle weerstations was het zo’n 2 graden warmer dan
normaal.
Wat
een daverende start beleefden we van de eerste lentemaand. Het ene na het
andere dagrecord wordt gebroken met een recorduren aan zonneschijn. Het begon
allemaal vanaf de 2e maart, waarbij De Bilt een temperatuur scoorde van 16,2°C
en daarmee het dagrecord uit 1959 met 16,0°C naar de tweede plaats verdreef.
Landelijk werd het niet de warmste 2e maart ooit, want het kwik bleef in
Woensdrecht steken op 17,3°C (record staat namelijk op 17,8°C uit 1959 in Maastricht).
Een dag later lukte het landelijk wel en werd op vier stations het
warmte-dagrecord van 3 maart gebroken. In Maastricht, Volkel, Eindhoven en Ell
werd het warmer dan het oude record uit 1930 toen het in de Limburgse hoofdstad
18,1°C werd. Nu staat het record op 18,6°C waargenomen in zowel Ell als
Eindhoven. De Bilt registreerde een recordhoge temperatuur van 16,7°C, terwijl
twee jaar geleden het record op 15,9°C kwam te staan. Vervolgens kregen we de
warmste 4e maart in 125 jaar tijd. Want ook hier ging zowel het landelijke als
officiële record uit De Bilt eraan. Ell noteerde 17,3°C (record stond op 17,2°C
uit 1952 in Twenthe) en bij het KNMI kwam het tot 16,1°C (record daar komt uit
1939 met 15,4°C). En het houdt maar niet op, want ook op 5 maart was het weer
bijltjesdag. In Woensdrecht werd het namelijk 19,1°C, gevolgd door Westdorpe
(18,5°C), Maastricht (18,4°C) en Hoek van Holland (18,1°C). Deze stations
braken allemaal het dagrecord van 5 maart toen deze in 2013 tot 18,0°C bracht
in Gilze-Rijen. Officieel werd het ook de warmste 5e maart ooit, want De Bilt
scoorde op deze donderdag 16,8°C. Hiermee werd afscheid genomen van het
dagrecord uit 2013 toen het daar 15,9°C werd. Maar de warmste dag van de maand beleefden
we op de 6e toen Twenthe 19,4°C scoorde. Opvallend: dit leverde geen nieuw warmte-dagrecord
op.
Een
heerlijk begin dus van de meteorologische lente. Op de allereerste lentedag
bleef de temperatuur echter met een graad of 13 steken. Op Terschelling en in
Vlissingen werd het niet warmer dan zo’n 10 graden. Na die extreem warme
periode dook op de 7e de temperatuur even onder de 15 graden, maar kwam daarna
zo hard terug dat in Berkel-Enschot op 9 maart de tweede warme dag van het jaar
werd gehaald. Het werd daar namelijk 20,1°C en was hier de warmste dag van de
maand. Een dag later sloeg het weer helemaal om en moesten we wachten tot de
17e dat de 15 graden weer in zicht kwam. In die tussenliggende periode stroomde
koude lucht het land binnen en kelderden de middagtemperaturen op 14 maart
zelfs tot een graad of 6 in het oosten. Vliegveld Twenthe noteerde 5,5°C,
Hupsel 5,9°C en Arcen 6,0°C. Brrrrr. In Brabant liepen deze uiteen van 10,5°C
in Tilburg tot 6,5°C in Volkel. Voor het eerst deze maand kwam het tot vorst
tot -1,4°C in Eelde en -1,3°C in Deelen. De daarop volgende nacht werd het nog
wat kouder, waarbij Eelde -3,3°C
registreerde gevolgd door Heino met -3,0°C, Gilze-Rijen (-2,7°C), Hupsel en Twenthe
(ieder -2,6°C) en Eindhoven en Deelen die samen -2,4°C hadden. Aan de grond op kwam
het zelfs tot matige vorst. En dat gebeurde alleen in Eelde waar het kwik op
die hoogte tot -5,4°C kwam. Gilze-Rijen had het nét niet met -5,0°C.
Vanaf
de 17e krabbelde het weer een week lang uit haar dal en werd het wat zacht tot
maximaal zo’n 17 á 18 graden op 19 maart. Maar wat was de start van deze dag
toch koud. Het kwik bleef namelijk in Tilburg net boven het vriespunt. Op
andere plaatsen had het wel gevroren. Dit gebeurde in Brabant op de stations
Woensdrecht en Eindhoven met respectievelijk -0,5°C en -0,1°C. In het oosten van
het land werd de laagste temperatuur bereikt tot -1,2°C in Hupsel en -1,1°C in
Eelde. Aan de grond was het allemaal nog kouder, waarbij Eelde met -5,1°C zelfs
matige vorst kreeg. Gilze-Rijen komt daarna met -4,1°C gevolgd door Hupsel en
Twenthe met ieder een kwikstand van -3,8°C. Uitzondering van warm weer overdag was
de start van de astronomische lente op de 21e, want toen werd het niet warmer
dan een graad of 13. In het noordoosten was het helemaal bibberen geblazen met
5,9°C als middagtemperatuur in Hoogeveen. Op 24 en 25 maart kwam er een einde
aan het lenteweer en kregen we tot en met het einde van de maand te maken met
een ijskoude luchtstroming afkomstig van de poolstreken. Zo lag op de 26e de
temperatuur in vrijwel het hele land tussen de 6 en 8 graden en werd in
Berkel-Enschot met 8,4°C de koudste dag van de maand gemeten. De dagen erna was
het een graad of 11 en op de 30e werd in het midden van Brabant zelfs de 10
graden niet gehaald (9,6°C in Gilze-Rijen en 9,8°C in Tilburg). Ook de nachten
gingen flink onderuit, waarbij op 27 maart de laagste minimumtemperatuur van de
maand werd bereikt. In Eelde zakte het kwik in de thermometer tot -4,1°C.
Volkel had nog -3,4°C, Eindhoven -3,2°C en Heino -3,1°C. Aan de grond was er
zelfs sprake van matige vorst. Dat gebeurde in Eelde (-6,6), Hupsel (-6,2),
Deelen (-5,8), Herwijnen (-5,7) en Eindhoven, Volkel en Ell hadden ieder -5,5°C.
In
De Bilt kwam het in deze maand niet tot een warme dag van minstens 20 graden en
dat is normaal. Alleen in sommige grote steden was dat geval, maar daar staan
niet de KNMI-stations want die staan alleen op vliegvelden en op het
platteland. Ook kwam het nergens tot een ijsdag, waarop het de hele dag vroor.
Wel kwam het tot vorst, waarbij De Bilt 5 van zulke dagen noteerde (normaal 8).
In het oosten werden 7 vorstdagen geteld en aan de kust geen enkele. In
Berkel-Enschot werd dus wel een warme dag waargenomen en twee dagen met vorst
(15 en 27 maart), waarbij de 27e met -1,4°C de koudste nacht was.
NEERSLAG
Met
gemiddeld over het land van 47 mm neerslag tegen 53 mm normaal, was maart iets
droger dan het langjarig gemiddelde. Er waren deze keer geen grote verschillen
in het land, want de neerslag viel vrij gelijkmatig. De meeste neerslag viel in
Delfzijl waar 97 mm werd afgetapt, gevolgd door Deelen met 76 mm, Arnhem, Oosterbeek
en Braamt hadden ieder 73 mm, Gennep en Well ieder 72 en tenslotte kregen
Wansum, Maastricht en Woudenberg 71 mm in de regenmeter. In Brabant was de
natste plaats Veen met 69 mm, gevolgd door Gemert en Volkel die beide 68 mm aftapten.
Met slechts 31 mm in het Zeeuwse Schoondijke was dat het droogste
neerslagstation. Ritthem had 32 mm en Breskens 33 mm, ook allemaal plaatsen uit
de provincie Zeeland. Voor de minste neerslag in Brabant moeten we naar
Steenbergen en Oudenbosch die respectievelijk 44 en 45 mm aftapte.
Berkel-Enschot ving 55 mm op, tegen normaal 62 mm. Hierbij was de natste dag
die van 30 maart met 10 mm. Op veertien maartdagen werd daar regen
geregistreerd, op één dag sneeuw (26 maart), vijf dagen hagel, drie dagen
onweer (14, 16 en 25 maart) en vijf dagen met mist. In De Bilt viel met 45 mm
minder dan het langjarig gemiddelde (58 mm).
Maart
kende twee droge periodes; van 1 tot en met 9 maart en van 18 tot en met 24
maart. Op 12 dagen bleef het overal droog. Wanneer het wel regende was het vaak
vrij nat; met landelijk gemiddeld dagelijks ongeveer 5 millimeter. De dagen van
13, 14 en 25 maart waren de natste dagen, met regionaal 10 tot 15 mm. Op de 14e
kregen we te maken met de eerste maartse buien. Zo werd het zuiden van Limburg,
in Noorbeek, wakker in een winterse wereld als gevolg van sneeuwval. In de
middag trokken felle buien over het land, waarvan sommige gepaard gingen met
onweer. Zoals rondom Tilburg, waarbij het rond 15:00 uur begon te rommelen in
de atmosfeer. Vervolgens kreeg het noorden van het land te maken met zware
hagelbuien die wegen helemaal wit en dus ook glad maakten. Met name Friesland
kreeg te maken met ongelukken en in het Noord-Hollandse Lutjebroek werd
hagelschade gemeld aan tulpenvelden. De buien zorgden plaatselijk ook nog eens
voor veel neerslag. In Berkel-Enschot viel 8 mm, maar op andere plaatsen viel
het soms met bakken eruit. Zo ving Helden 19 mm op, Oirschot 15, Eelde 13 en
Eindhoven en Ell ieder 12 mm. Op 25 en 26 maart vielen er wederom winterse
buien, die soms gepaard gingen met veel korrelhagel. Vooral in de avond, nacht
en vroege ochtend werd het hierdoor plaatselijk glad. Deze werden op de 25e in
de loop van de dag zo heftig dat in het centrum van Tilburg rond 17:00 uur een
hageldek ontstond van 1 centimeter en gepaard ging met windstoten en onweer.
Deze weerman zat er middenin, maar moest wel schuilen voor de vele hagelstenen.
Want met die harde wind erbij was het op de fiets wel wat pijnlijk. Plaatselijk
viel er ook natte sneeuw waardoor het kortdurend wit werd, met name in de
Limburgse heuvels. Ook op 29 en 30 maart viel er soms korrelhagel bij buien en
op de 29e onweerde het plaatselijk stevig.
ZONNESCHIJN
Maart
was een zeer zonnige maand, met landelijk gemiddeld van 212 uur zonneschijn,
tegen een langjarig gemiddelde van 146 zonuren. En komt daarmee om de derde
plek van zonnigste maartmaanden sinds het begin van de metingen in 1906. Vorig
jaar werd met 247 zonuren in de eerste lentemaand een nieuw record gevestigd. Vooral
in het zuidoosten was het uitzonderlijk zonnig, met zo’n 220 zonuren tegen 140
uur normaal. Het zonnigst was het in Hupsel waar 223 uur de zon scheen en daarna
komt Volkel en Herwijnen met respectievelijk 222 en 220 zonuren. In het
noordelijk kustgebied was maart met circa 200 zonuren het minst zonnig, maar
nog altijd zo’n 40 uur meer dan normaal. Zo kreeg Lauwersoog 196 uren
zonneschijn en Terschelling 202 uur. In
De Bilt scheen de zon 214 uur (normaal 139 zonuren), goed voor een derde plaats
in de lijst met zonnigste maartmaanden ooit waargenomen. In Berkel-Enschot kwam
men tot 222 zonuren tegen 154 uur normaal. Goed voor een vijfde plaats sinds 1998.
Vorig jaar zagen we de zon op dat station nog 231 uur schijnen.
Van
2 tot en met 5 maart was het zonovergoten en ook op 15, 18, 19 en 22 maart
scheen de zon vrijwel overal maximaal. Ook 6, 9, 12, 16, 20 en 23 maart waren
erg zonnig. Gemiddeld over het land telde maart slechts één zonloze dag, veelal
de 7e of de 13e. In Groningen waren er 2 à 3 zonloze dagen. In het westen
scheen de zon elke dag en dat is opvallend; normaal telt maart zo’n 4 zonloze
dagen. Berkel-Enschot registreerde die ene zonloze dag op 13 maart. Vervolgens
werden er 12 zeer zonnige dagen geteld.