WARM, DROOG en ZEER ZONNIG
Maart 2026 is een zeer zonnige maand geworden en komt op de derde plaats van zonnigste maartmaanden ooit waargenomen. Hierdoor werd het ook een warme lentemaand die in de eerste week voor maar liefst vier datumrecords zorgde. Maar er was ook sprake van vorst en op het einde van de maand speelden winterse buien met hagel, onweer en sneeuw ons parten.
TEMPERATUUR
In De Bilt kwam de gemiddelde etmaaltemperatuur uit op 8,1°C en daarmee was de maand zeer zacht, want normaal is het maar 6,5°C. Dit kwam vooral door de eerste tien dagen, want gedurende de maand werd het geleidelijk steeds minder warm. In het zuidwesten was het allemaal wat warmer met gemiddeld 8,7°C in zowel Vlissingen als Hoek van Holland en 8,6°C in Westdorpe. Het noordoosten was het juist een stuk frisser, waarbij Nieuw Beerta en Eelde de laagste gemiddelde etmaaltemperatuur hadden van ieder 7,0°C. In Berkel-Enschot kwam men zelfs uit op een gemiddelde van 9,0°C, tegen normaal 7,3°C. Deze was verdeeld over een gemiddelde middagtemperatuur van 14,7°C (normaal 11,7°C) en ’s nachts kwam het gemiddelde uit op 3,3°C tegen 3,1°C als langjarig gemiddelde over de periode 1998-2023. Op vrijwel alle weerstations was het zo’n 2 graden warmer dan normaal.
Wat een daverende start beleefden we van de eerste lentemaand. Het ene na het andere dagrecord wordt gebroken met een recorduren aan zonneschijn. Het begon allemaal vanaf de 2e maart, waarbij De Bilt een temperatuur scoorde van 16,2°C en daarmee het dagrecord uit 1959 met 16,0°C naar de tweede plaats verdreef. Landelijk werd het niet de warmste 2e maart ooit, want het kwik bleef in Woensdrecht steken op 17,3°C (record staat namelijk op 17,8°C uit 1959 in Maastricht). Een dag later lukte het landelijk wel en werd op vier stations het warmte-dagrecord van 3 maart gebroken. In Maastricht, Volkel, Eindhoven en Ell werd het warmer dan het oude record uit 1930 toen het in de Limburgse hoofdstad 18,1°C werd. Nu staat het record op 18,6°C waargenomen in zowel Ell als Eindhoven. De Bilt registreerde een recordhoge temperatuur van 16,7°C, terwijl twee jaar geleden het record op 15,9°C kwam te staan. Vervolgens kregen we de warmste 4e maart in 125 jaar tijd. Want ook hier ging zowel het landelijke als officiële record uit De Bilt eraan. Ell noteerde 17,3°C (record stond op 17,2°C uit 1952 in Twenthe) en bij het KNMI kwam het tot 16,1°C (record daar komt uit 1939 met 15,4°C). En het houdt maar niet op, want ook op 5 maart was het weer bijltjesdag. In Woensdrecht werd het namelijk 19,1°C, gevolgd door Westdorpe (18,5°C), Maastricht (18,4°C) en Hoek van Holland (18,1°C). Deze stations braken allemaal het dagrecord van 5 maart toen deze in 2013 tot 18,0°C bracht in Gilze-Rijen. Officieel werd het ook de warmste 5e maart ooit, want De Bilt scoorde op deze donderdag 16,8°C. Hiermee werd afscheid genomen van het dagrecord uit 2013 toen het daar 15,9°C werd. Maar de warmste dag van de maand beleefden we op de 6e toen Twenthe 19,4°C scoorde. Opvallend: dit leverde geen nieuw warmte-dagrecord op.
Een heerlijk begin dus van de meteorologische lente. Op de allereerste lentedag bleef de temperatuur echter met een graad of 13 steken. Op Terschelling en in Vlissingen werd het niet warmer dan zo’n 10 graden. Na die extreem warme periode dook op de 7e de temperatuur even onder de 15 graden, maar kwam daarna zo hard terug dat in Berkel-Enschot op 9 maart de tweede warme dag van het jaar werd gehaald. Het werd daar namelijk 20,1°C en was hier de warmste dag van de maand. Een dag later sloeg het weer helemaal om en moesten we wachten tot de 17e dat de 15 graden weer in zicht kwam. In die tussenliggende periode stroomde koude lucht het land binnen en kelderden de middagtemperaturen op 14 maart zelfs tot een graad of 6 in het oosten. Vliegveld Twenthe noteerde 5,5°C, Hupsel 5,9°C en Arcen 6,0°C. Brrrrr. In Brabant liepen deze uiteen van 10,5°C in Tilburg tot 6,5°C in Volkel. Voor het eerst deze maand kwam het tot vorst tot -1,4°C in Eelde en -1,3°C in Deelen. De daarop volgende nacht werd het nog wat kouder, waarbij Eelde -3,3°C registreerde gevolgd door Heino met -3,0°C, Gilze-Rijen (-2,7°C), Hupsel en Twenthe (ieder -2,6°C) en Eindhoven en Deelen die samen -2,4°C hadden. Aan de grond op kwam het zelfs tot matige vorst. En dat gebeurde alleen in Eelde waar het kwik op die hoogte tot -5,4°C kwam. Gilze-Rijen had het nét niet met -5,0°C.
Vanaf de 17e krabbelde het weer een week lang uit haar dal en werd het wat zacht tot maximaal zo’n 17 á 18 graden op 19 maart. Maar wat was de start van deze dag toch koud. Het kwik bleef namelijk in Tilburg net boven het vriespunt. Op andere plaatsen had het wel gevroren. Dit gebeurde in Brabant op de stations Woensdrecht en Eindhoven met respectievelijk -0,5°C en -0,1°C. In het oosten van het land werd de laagste temperatuur bereikt tot -1,2°C in Hupsel en -1,1°C in Eelde. Aan de grond was het allemaal nog kouder, waarbij Eelde met -5,1°C zelfs matige vorst kreeg. Gilze-Rijen komt daarna met -4,1°C gevolgd door Hupsel en Twenthe met ieder een kwikstand van -3,8°C. Uitzondering van warm weer overdag was de start van de astronomische lente op de 21e, want toen werd het niet warmer dan een graad of 13. In het noordoosten was het helemaal bibberen geblazen met 5,9°C als middagtemperatuur in Hoogeveen. Op 24 en 25 maart kwam er een einde aan het lenteweer en kregen we tot en met het einde van de maand te maken met een ijskoude luchtstroming afkomstig van de poolstreken. Zo lag op de 26e de temperatuur in vrijwel het hele land tussen de 6 en 8 graden en werd in Berkel-Enschot met 8,4°C de koudste dag van de maand gemeten. De dagen erna was het een graad of 11 en op de 30e werd in het midden van Brabant zelfs de 10 graden niet gehaald (9,6°C in Gilze-Rijen en 9,8°C in Tilburg). Ook de nachten gingen flink onderuit, waarbij op 27 maart de laagste minimumtemperatuur van de maand werd bereikt. In Eelde zakte het kwik in de thermometer tot -4,1°C. Volkel had nog -3,4°C, Eindhoven -3,2°C en Heino -3,1°C. Aan de grond was er zelfs sprake van matige vorst. Dat gebeurde in Eelde (-6,6), Hupsel (-6,2), Deelen (-5,8), Herwijnen (-5,7) en Eindhoven, Volkel en Ell hadden ieder -5,5°C.
In De Bilt kwam het in deze maand niet tot een warme dag van minstens 20 graden en dat is normaal. Alleen in sommige grote steden was dat geval, maar daar staan niet de KNMI-stations want die staan alleen op vliegvelden en op het platteland. Ook kwam het nergens tot een ijsdag, waarop het de hele dag vroor. Wel kwam het tot vorst, waarbij De Bilt 5 van zulke dagen noteerde (normaal 8). In het oosten werden 7 vorstdagen geteld en aan de kust geen enkele. In Berkel-Enschot werd dus wel een warme dag waargenomen en twee dagen met vorst (15 en 27 maart), waarbij de 27e met -1,4°C de koudste nacht was.
NEERSLAG
Met gemiddeld over het land van 47 mm neerslag tegen 53 mm normaal, was maart iets droger dan het langjarig gemiddelde. Er waren deze keer geen grote verschillen in het land, want de neerslag viel vrij gelijkmatig. De meeste neerslag viel in Delfzijl waar 97 mm werd afgetapt, gevolgd door Deelen met 76 mm, Arnhem, Oosterbeek en Braamt hadden ieder 73 mm, Gennep en Well ieder 72 en tenslotte kregen Wansum, Maastricht en Woudenberg 71 mm in de regenmeter. In Brabant was de natste plaats Veen met 69 mm, gevolgd door Gemert en Volkel die beide 68 mm aftapten. Met slechts 31 mm in het Zeeuwse Schoondijke was dat het droogste neerslagstation. Ritthem had 32 mm en Breskens 33 mm, ook allemaal plaatsen uit de provincie Zeeland. Voor de minste neerslag in Brabant moeten we naar Steenbergen en Oudenbosch die respectievelijk 44 en 45 mm aftapte. Berkel-Enschot ving 55 mm op, tegen normaal 62 mm. Hierbij was de natste dag die van 30 maart met 10 mm. Op veertien maartdagen werd daar regen geregistreerd, op één dag sneeuw (26 maart), vijf dagen hagel, drie dagen onweer (14, 16 en 25 maart) en vijf dagen met mist. In De Bilt viel met 45 mm minder dan het langjarig gemiddelde (58 mm).
Maart kende twee droge periodes; van 1 tot en met 9 maart en van 18 tot en met 24 maart. Op 12 dagen bleef het overal droog. Wanneer het wel regende was het vaak vrij nat; met landelijk gemiddeld dagelijks ongeveer 5 millimeter. De dagen van 13, 14 en 25 maart waren de natste dagen, met regionaal 10 tot 15 mm. Op de 14e kregen we te maken met de eerste maartse buien. Zo werd het zuiden van Limburg, in Noorbeek, wakker in een winterse wereld als gevolg van sneeuwval. In de middag trokken felle buien over het land, waarvan sommige gepaard gingen met onweer. Zoals rondom Tilburg, waarbij het rond 15:00 uur begon te rommelen in de atmosfeer. Vervolgens kreeg het noorden van het land te maken met zware hagelbuien die wegen helemaal wit en dus ook glad maakten. Met name Friesland kreeg te maken met ongelukken en in het Noord-Hollandse Lutjebroek werd hagelschade gemeld aan tulpenvelden. De buien zorgden plaatselijk ook nog eens voor veel neerslag. In Berkel-Enschot viel 8 mm, maar op andere plaatsen viel het soms met bakken eruit. Zo ving Helden 19 mm op, Oirschot 15, Eelde 13 en Eindhoven en Ell ieder 12 mm. Op 25 en 26 maart vielen er wederom winterse buien, die soms gepaard gingen met veel korrelhagel. Vooral in de avond, nacht en vroege ochtend werd het hierdoor plaatselijk glad. Deze werden op de 25e in de loop van de dag zo heftig dat in het centrum van Tilburg rond 17:00 uur een hageldek ontstond van 1 centimeter en gepaard ging met windstoten en onweer. Deze weerman zat er middenin, maar moest wel schuilen voor de vele hagelstenen. Want met die harde wind erbij was het op de fiets wel wat pijnlijk. Plaatselijk viel er ook natte sneeuw waardoor het kortdurend wit werd, met name in de Limburgse heuvels. Ook op 29 en 30 maart viel er soms korrelhagel bij buien en op de 29e onweerde het plaatselijk stevig.
ZONNESCHIJN
Maart was een zeer zonnige maand, met landelijk gemiddeld van 212 uur zonneschijn, tegen een langjarig gemiddelde van 146 zonuren. En komt daarmee om de derde plek van zonnigste maartmaanden sinds het begin van de metingen in 1906. Vorig jaar werd met 247 zonuren in de eerste lentemaand een nieuw record gevestigd. Vooral in het zuidoosten was het uitzonderlijk zonnig, met zo’n 220 zonuren tegen 140 uur normaal. Het zonnigst was het in Hupsel waar 223 uur de zon scheen en daarna komt Volkel en Herwijnen met respectievelijk 222 en 220 zonuren. In het noordelijk kustgebied was maart met circa 200 zonuren het minst zonnig, maar nog altijd zo’n 40 uur meer dan normaal. Zo kreeg Lauwersoog 196 uren zonneschijn en Terschelling 202 uur. In De Bilt scheen de zon 214 uur (normaal 139 zonuren), goed voor een derde plaats in de lijst met zonnigste maartmaanden ooit waargenomen. In Berkel-Enschot kwam men tot 222 zonuren tegen 154 uur normaal. Goed voor een vijfde plaats sinds 1998. Vorig jaar zagen we de zon op dat station nog 231 uur schijnen.
Van
2 tot en met 5 maart was het zonovergoten en ook op 15, 18, 19 en 22 maart
scheen de zon vrijwel overal maximaal. Ook 6, 9, 12, 16, 20 en 23 maart waren
erg zonnig. Gemiddeld over het land telde maart slechts één zonloze dag, veelal
de 7e of de 13e. In Groningen waren er 2 à 3 zonloze dagen. In het westen
scheen de zon elke dag en dat is opvallend; normaal telt maart zo’n 4 zonloze
dagen. Berkel-Enschot registreerde die ene zonloze dag op 13 maart. Vervolgens
werden er 12 zeer zonnige dagen geteld.