Wat
een unieke week hebben we toch achter de rug. Er werden maar liefst vier
achtereenvolgende dagrecords gebroken voor wat betreft de temperatuur. Daar kwam
afgelopen vrijdag een einde aan toen er letterlijk zand in onze ogen werd
gestrooid. En die kwam met een zuidelijke stroming helemaal uit de Sahara.
Hiermee was er net geen sprake meer van een nieuw dagrecord. In De Bilt steeg de
temperatuur namelijk naar 17,7°C, waardoor de warmste 6e maart blijft staan op
17,8°C waargenomen vorig jaar en in 1989. Landelijk werd het ook geen record,
want dat staat op 20,0°C waargenomen in Maastricht in 1989. Maar neemt niet weg
dat op de tweede, derde en vierde plaats Twenthe, Volkel en Eindhoven staan met
respectievelijk 19,4°C en 19,3°C dat dus dit jaar werd waargenomen. Was er geen
sprake van Saharazand, die de warmte van de zon tegenhield, dan konden we het
vijfde dag-warmterecord bijschrijven. De zon kreeg het namelijk steeds
moeilijker om door al het stof heen te schijnen en hierdoor werd sinds vrijdag
ook niet meer het maximaal aantal zonuren van 10 uur gehaald. Ook gisteren
hadden we daar nog last van. Die zaterdag begon met mist, waarbij de zon al het
grijs probeerde weer weg te branden en dat lukte niet altijd. Het gevolg was
dat de temperatuur onder de 15 graden kwam en op 14,3°C in Berkel-Enschot bleef
steken. De mist en het Saharazand speelde een belangrijke rol op die dag, want
de verschillen in het land waren enorm. Zo werd het op de Waddeneilanden onder
de bewolking nog geen 8 graden, terwijl het in Limburg 17 tot 18 graden werd
die zonnig verliep. In de loop van de avond kwam er wederom mist opzetten die
afgelopen nacht steeds dikker werd. Deze liet het kwik in onze regio nog zakken
tot een graad of 6. In het Gelderse Hupsel werd het 2,1°C en aan de grond precies
0,0°C. In de loop van deze zondag brandt de zon alle neveligheid weg en laat de
temperatuur nog oplopen naar zo’n 17 graden. In de avond is het dan onbewolkt
en dat zet in de nacht door. Tegen de ochtend is het zo’n 8 graden.
De
maandag start dan ook met zonnige perioden gevolgd door sluierwolken in de
middag. Met 18 graden op de thermometer wordt het de warmste en mooiste dag van
de week, want daarna komen we in een zuidwestelijke stroming terecht die een
einde zal maken aan het lenteweer van de afgelopen dagen. De bewolking neemt
toe en ook de kans op neerslag. Hierdoor kan het ook niet meer zo warm worden.
Op maandag profiteren we nog even van een hogedrukgebied, maar ten noorden van
ons roeren zich depressies die langzaam onze kant opkomen. En dat zien we
meteen al op de dinsdag. Deze begint nog droog met nevel en mist, maar in de
middag neemt de bewolking toe en kan er een enkele bij vallen bij een graad of
16. Op woensdag hebben uitlopers van een depressie bij IJsland ons bereikt en
dat betekent dat in de middag en avond buien gaan vallen. Daarbij neemt de wind
flink toe en wordt matig tot vrij krachtig. Met maximaal 13 graden op de
thermometer en in combinatie met die wind zal het als een graad of 10
aanvoelen. Het lenteweer is dan ook geheel verdwenen. Vervolgens zet het
hogedrukgebied op donderdag de tegenaanval in, waardoor we een droge dag krijgen.
Daarbij zijn er in eerste instantie nog opklaringen gevolgd door steeds meer
bewolking. Daarbij blijft het nog steeds stevig doorwaaien en wordt het met 12
graden nog iets frisser. Op vrijdag draait de wind naar het zuiden en wordt het
met 16 graden een stuk zachter. Maar de zon zullen we amper zien. In de loop
van de dag naderen neerslaggebieden onze regio die vooral ons op zaterdag een
bak met regen laten vallen die de hele dag aanhoudt. En dat komt omdat de wind
vrijwel wegvalt en als het ware de wolken leeg laten lopen boven onze regio. Opvallend
daarbij is dat deze neerslag gepaard gaat met zeer koude lucht. Het kwik blijft
namelijk steken op een graad of 5! Zondag lijkt een droge dag te worden en is
het met 10 graden al een stuk beter.
De
sprokkelmaand van 2026 verliep warm, droog en somber. De zachte dagen
overheersten, maar tussendoor waren er ook ijskoude dagen zoals tijdens
carnaval (14-15 februari). De laatste week was erg warm en konden we de eerste
lentedag verwelkomen met bijna 20 graden. Daarnaast hadden we deze maand te
maken met regen, sneeuw en in het noorden ijzel. Tenslotte zagen we maar weinig
de zon.
TEMPERATUUR
Met
een gemiddelde etmaaltemperatuur van 5,8°C in De Bilt was het bijna twee graden
warmer dan normaal zijnde 3,9°C. Maar de verschillen in het land waren erg
groot. In het zuiden werd het namelijk boterzacht en in het noorden juist
normaal tot koud op de Waddeneilanden. Zo noteerde Westdorpe een gemiddelde van
7,4°C, Vlissingen 6,8°C en Woensdrecht en Maastricht ieder 6,7°C. En dat is een
afwijking van zo’n drie graden dan normaal. Terschelling, Lauwersoog en Nieuw
Beerta kwamen niet verder een gemiddelde van 2,8°C en dat is vrij normaal.
Rondom Tilburg kwam de gemiddelde etmaaltemperatuur over vierentwintig uur uit
op 6,3°C (normaal 4,8°C). Deze was verdeeld over een gemiddelde
middagtemperatuur van 9,5°C en in de nachten was dat 3,1°C tegen
respectievelijk 8,0°C en 1,5°C als langjarig gemiddelde over de periode
1998-2023.
In
de eerste week van de maand zaten we in een oostelijk stroming, maar bracht ons
echter geen koud weer mee met uitzondering van het noorden. Daar kregen ze
vorst in de nacht en overdag temperaturen tot onder het vriespunt (ijsdagen). In
het zuiden bleef het zacht met maximumtemperaturen die vaak tussen 8 en 10
graden lagen. Daarbij schoot 4 februari eruit. In Zeeland werd het namelijk 11
tot 12 graden, terwijl het in de provincie Groningen de hele dag bleef vriezen.
Daar was in de nacht van 3 op 4 februari zelf sprake van Siberische toestanden
bij temperaturen van -3 tot -4 graden en gevoelstemperaturen die naar de -15
graden opliepen! De grens met de koude lucht in het noorden en oosten van
Europa lag namelijk precies boven Nederland, waarbij het ook in het midden soms
koud was. Vanaf de 6e draaide de wind naar het zuiden, waardoor het ook in het
noorden zacht werd. Op 7 februari voelde het zelfs voorjaarsachtig met
temperaturen die in Berkel-Enschot opliepen tot 12,8°C, Woensdrecht en Ell
noteerde 12,9°C en in Maastricht en Arcen werd het zelfs 13 graden en dat in de
eerste week van februari. Daarna ging het op en neer met de temperatuur met maximaal
een graad of 6 op de 9e, terwijl twee dagen later de 11 graden werd aangetikt.
Vervolgens moesten we lang wachten voordat het kwik opnieuw in de dubbele
cijfers terecht kwam en dat gebeurde vanaf 21 februari. In die tussentijd
stroomde tijdens carnaval koude lucht het land binnen en verliepen de nachten
op steeds meer plaatsen met vorst. Zo begon Valentijnsdag ijskoud met op veel
stations matige vorst tot in De Bilt toe (-5,2°C, tevens de laagste temperatuur
van de februari aldaar). Het gebeurde daarnaast in heel Brabant. Het koudst
werd het in Deelen en Twenthe waar het 7 graden vroor. De daaropvolgende nacht
beleefden we op de 15e de koudste nacht van de maand waar in Twenthe -8,3°C
werd gemeten, Nijverdal had -8,0°C en Deelen -7,7°C. Aan de grond was op enkele
plaatsen zelfs sprake van strenge vorst. En dat gebeurde in Twenthe (-11,5°C)
en in Hupsel en Eelde met ieder -10,5°C. In totaal was het een bitterkoud
Valentijnsweekeinde c.q. carnavalsweekeinde, want overdag bleef het kwik op
zowel 14 als 15 februari op 3 tot 4 graden steken. Daarna werd het wat minder
koud, maar vanaf de 18e was het weer bibberen geblazen en zag men het op 19
februari niet warmer worden dan 2 tot 4 graden overdag. Vooral in het noorden
en oosten kwam het ’s nachts tot lichte vorst boven de lijn
Twenthe-Lelystad-Den Helder. Het koudst werd het in het Groningse Nieuw Beerta
met -3,2°C. Maar omdat daarbij een vrij krachtige oostenwind stond daalde de gevoelstemperaturen
op veel plaatsen in het noordoosten tot -10 graden. Daarna was de kou voorbij en
brak een warme periode aan waar februari mee afsloot. Temperatuur liep op naar
11 tot 12 graden. Maar vanaf de 25e werd drie dagen lang zeer zachte van
oorsprong tropische lucht aangevoerd en werd het extreem warm voor de tijd van
het jaar. De minimumtemperaturen kwamen boven de 10 graden uit en overdag temperaturen
van 15 tot 20 graden. In De Bilt werd het op 25 februari minstens 15 graden en daarmee
werd de eerste officiële lentedag van het jaar een feit. In Maastricht en op
vliegveld Eindhoven werd met 19,8°C de hoogste temperatuur van de maand
bereikt. Hiermee werd het de warmste 25 februari ooit waargenomen in meer dan
125 jaar, waardoor het record uit 2019 met 19,1°C in Gilze-Rijen naar de vijfde
plaats werd verwezen. Officieel kwam het niet tot de warmste 25 februari ooit,
want in De Bilt werd het niet warmer dan 17,3°C. Het record daar stond op
18,3°C ook uit 2019. In grote steden werd het nog iets warmer en werd in
Brabant en Limburg de eerste regionale warme dag geregistreerd van 20 graden,
zoals in Tilburg en Eindhoven. Berkel-Enschot had 20,7°C. De laatste dagen van
de maand was het wat minder zacht, maar het kwik bleef nog wel in de dubbele
cijfers. Hierdoor werd de laatste week van deze sprokkelmaand de warmste ooit
gemeten. In De Bilt kwam de gemiddelde etmaaltemperatuur namelijk uit op
10,5°C, waardoor het record uit 2021 met gemiddeld 9,5°C naar de tweede plaats
werd verdreven. Normaal is het gemiddeld in de periode 21-28 februari zo’n
5,1°C.
Februari
telde in De Bilt vijf dagen met vorst tegen normaal 12 van zulke dagen. Het
aantal vorstdagen liep in het land echter uiteen van 0 in Vlissingen tot maar
liefst 14 in Nieuw Beerta; Eelde en Hoogeveen noteerden er 13. In De Bilt was er
geen enkele ijsdag (normaal 2 ijsdagen), maar in het noordoosten waren het er
plaatselijk vier. Berkel-Enschot kreeg op vier dagen met vorst te maken met
-4,8°C op 14 februari als laagste temperatuur. Daarnaast werden drie lentedagen
geteld van minstens 15 graden, waarvan er één de grens van 20 graden passeerde
en dat was op de 25e.
NEERSLAG
Februari
was gemiddeld over het land vrijwel normaal als we kijken naar de neerslag.
Want er viel gemiddeld 56 mm tegen een langjarig gemiddelde van 58 mm. De
meeste neerslag viel in het zuiden van Limburg waar meer dan 100 millimeter
naar beneden kwam. Epen ving 135 mm op, Vaals 127, Valkenburg 117, Noorbeek en
Oost-Maarland ieder 114, Schaesberg 107 en Ubachsberg had nog 100 mm. Droog was
het in Noord-Holland en Flevoland. Zo had Enkhuizen maar 26 mm in de
regenmeter, Hoogkarspel 27, Lelystad 28 en Petten 29 mm. In De Bilt viel 50 mm
neerslag tegen 63 mm normaal en in Berkel-Enschot 72 mm tegen 71 normaal. Bij
dat laatste station werd op vijftien dagen minstens één millimeter gemeten,
waarbij 19 februari de natste dag was met 11 mm. Naast regen viel op twee dagen
sneeuw (15 en 19 februari) en was er sprake van mist op 1 februari.
De
neerslag was vrij gelijkmatig over de maand verdeeld. Van 7 t/m 10 februari
bleef het op de meeste plaatsen droog. Op 11 en 12 februari viel flink wat
regen met op veel plaatsen 10 tot 20 mm. In Hupsel werd 15 mm afgetapt,
Luijksgestel had 14 mm en Nieuw Beerta 11 mm. Na twee vrijwel droge dagen brak
een periode met wisselvalligheid aan. Zo kwam op de 19e in Eersel en Esbeek nog
13 mm naar beneden, Bladel en Buchten noteerde 14 mm en de meeste neerslag had
Luyksgestel met 16 mm. Op de 22e werd op veel plaatsen nog 10 tot 20 mm opgevangen.
SNEEUW
Er
viel enkele keren sneeuw, maar deze bleef nooit lang liggen. In het noordoosten
viel in de nacht en ochtend van 13 februari zo’n 1 tot 3 cm sneeuw. Aan het
einde van de dag was de sneeuw weer grotendeels gesmolten. Na een vrij koude
dag trok in de avond van de 15e een gebied met sneeuw over Nederland
noordoostwaarts. Er viel op veel plaatsen 3 tot 5 cm sneeuw, zoals in
Berkel-Enschot waar aan het begin van de avond 4 cm werd gemeten aan sneeuwdek.
In het noordoosten en uiterste oosten lag in de ochtend van 16 februari 5 á 8
cm. Aan het einde van de dag was de sneeuw vrijwel overal weggesmolten. In het
rivierengebied, op de zuidelijke Veluwe en het oosten van Brabant viel in de
ochtend van 19 februari plaatselijk een paar centimeter sneeuw, maar smolt snel
weer weg. Zo kwam het rondom Nijmegen tot een sneeuwdek van 6 cm. Hierbij was
het de 38e dag dat in dit seizoen ergens in het land sneeuw werd waargenomen.
IJZEL
In
de nacht van 3 op 4 februari passeerde in het noordoosten een omvangrijk
neerslaggebied die een flink aantal millimeters achterliet. Maar dan wel bij
temperaturen van -3 tot -4 graden en gevoelstemperaturen die naar de -15 graden
opliepen! En toen de neerslag arriveerde vroor het meteen aan en ontstond
ijzel, waarbij het ijs steeds dikker werd. Het zorgde zodanig voor ontwrichting
van de maatschappij dat het KNMI in dat gebied code rood afkondigde ofwel het
Weeralarm. Vervolgens werd ook nog eens voor het noordoosten een NL-alert
uitgegeven met advies om niet de straat op te gaan. En als je dat toch deed,
dan was het verstandig om je schaatsen aan te doen, want de straten waren veranderd
in ijsbanen. Een prachtig gezicht. Het deed daar herinneren aan de ijzelramp
van 1987 die niet in een wintermaand plaatsvond, maar in de maand maart. Op 5 en 6 februari was het
opnieuw glad in de noordelijke helft van het land vanwege ijzel.
ZONNESCHIJN
Met
gemiddeld over het land 79 uur zon tegenover het klimatologische gemiddelde van
92 zonuren was februari een sombere maand. In het noordoosten en zuidwesten scheen
de zon het minst met 65 zonuren in Westdorpe, 67 in Hoogeveen en 68 in Eelde. Het
zonnigst was het in het zuiden van Limburg waar in Maastricht het tot 92
zonuren kwam, gevolgd door 85 zonuren in De Bilt en 84 uren zonneschijn in
zowel Hupsel als Arcen. In Berkel-Enschot kwam men tot 74 zonuren tegen 93
normaal. Daarbij werden 8 zonloze dagen geteld en maar drie zeer zonnige dagen.
In
de eerste week scheen de zon regelmatig. Van 8 t/m 13 februari was het echter somber
met drie zonloze dagen achtereen van 9 t/m 11 februari in Berkel-Enschot.
Daarna waren er rond het midden van de maand weer dagen met de nodige zon. Van
19 t/m 24 februari was het wederom somber met in totaal maar een paar uurtjes
zonneschijn. De zonovergoten lentedagen van 25 en 26 februari sprongen eruit.
Wat een daverende start van de eerste
lentemaand. Het ene na het andere dagrecord wordt gebroken met een recorduren
aan zonneschijn. Het begon allemaal vanaf de 2e maart, waarbij De Bilt een
temperatuur scoorde van 16,2°C en daarmee het dagrecord uit 1959 met 16,0°C
naar de tweede plaats verdreef. Landelijk werd het niet de warmste 2e maart
ooit, want het kwik bleef in Woensdrecht steken op 17,3°C (record staat
namelijk op 17,8°C uit 1959 in Maastricht). Een dag later luktehet landelijk wel en werd op vier stations
het warmte-dagrecord van 3 maart gebroken. In Maastricht, Volkel, Eindhoven en
Ell werd het warmer dan het oude record uit 1930 toen het in de Limburgse
hoofdstad 18,1°C werd. Nu staat het record op 18,6°C waargenomen in zowel Ell
als Eindhoven. De Bilt registreerde een recordhoge temperatuur van 16,7°C,
terwijl twee jaar geleden het record op 15,9°C kwam te staan. Vervolgens krijgen
we de warmste 4e maart in 125 jaar tijd. Want ook hier ging zowel het landelijke
als officiële record uit De Bilt eraan. Ell noteerde 17,3°C (record stond op
17,2°C uit 1952 in Twenthe) en bij het KNMI kwam het tot 16,1°C (record daar
komt uit 1939 met 15,4°C). En het houdt maar niet op, want ook vandaag was het
weer bijltjesdag en werd het tot nu toe zelfs de warmste dag van de week. In
Woensdrecht werd het namelijk 19,1°C, gevolgd door Westdorpe (18,5°C),
Maastricht (18,4°C) en Hoek van Holland (18,1°C). Deze stations braken allemaal
het dagrecord van 5 maart toen deze in 2013 tot 18,0°C bracht in Gilze-Rijen.
Officieel werd het ook de warmste 5e maart ooit, want De Bilt scoorde op deze
donderdag 16,8°C. Hiermee werd afscheid genomen van het dagrecord uit 2013 toen
het daar 15,9°C werd. Al die fantastische lentedagen gingen wel steeds gepaard
met een koude start met vaak vorst aan de grond. Op woensdag gebeurde het bijna
in de weerhut in het Groningse Nieuw Beerta waar het kwik echter bleef steken
op 0,0°C. In onze regio kwam het die dag tot mist die overigens heel snel
optrok. Kortom, winterjas aan in de ochtend en zonder jas naar buiten in de
middag.
Oorzaak is natuurlijk een schitterend
hogedrukgebied die neerslaggebieden op afstand hield, enorm veel zonuren
produceerden en met een meeste zuidelijke wind warme lucht onze kant op blies.
De komende uren is het nog helder, maar in de nacht komt sluierbewolking onze
regio binnen en daalt het kwik naar een graad of 5. Vervolgens houden we die
sluierwolken de hele vrijdag als gevolg van Saharastof die vanaf het zuiden
naar ons is gekomen. Maar de zon schijnt daar gewoon doorheen en laat de
temperatuur stijgen naar de 18 graden.
In het weekeinde zijn we nog steeds onder invloed
van een hogedrukgebied en krijgen we wederom prachtig weer voorgeschoteld. Zon
en sluierwolken bepalen het weerbeeld, waarbij de thermometer op zowel zaterdag
als zondag 17 graden zal aanwijzen. Op zondag kan de dag met wat nevel of mist
van start gaan. Maar de zon zal het grijs snel wegbranden. Na het weekeinde zal
het niet meer zo zonnig zijn en bepalen stapelwolken, wolkenvelden en
opklaringen het weerbeeld. Op maandag en woensdag zou daar in de middag nog een
bui uit kunnen vallen, maar veel stelt het allemaal niet voor. Temperaturen
blijven met zo’n 17 graden hoog voor de tijd van het jaar. Pas op het einde van
de week wordt het duidelijk wat minder zacht en duikelen we met veel bewolking
terug tot een graad of 12.
De
sprokkelmaand februari van 2026 is voorbij. En deze verliep in onze regio zeer
zacht, zowel overdag al ’s nachts, en ook somber. De neerslaghoeveelheden waren
vrijwel normaal met 72 mm in Berkel-Enschot tegen 71 mm als langjarig
gemiddelde. Overdag werd het gemiddeld 9,5°C (normaal 8,0°C) en in de nachten
kwamen we uit op 3,1°C (normaal 1,5°C). Uitschieter was natuurlijk de 25e die
ons meer dan 20 graden bracht en meteen ook de eerste lokale warme dag van dit
jaar. Half februari was het koudst met op 14 en 15 februari slechts 3 graden en
in de nachten vroor het zo’n 4 graden. Met februari sluiten we meteen ook de
meteorologische winter af. Deze verliep over de drie wintermaanden zacht,
ondanks de koude januari met veel sneeuw en gladheid. Maar liefst 8x werd code
oranje of rood door het KNMI afgegeven voor gladheid als gevolg van sneeuw
en/of ijzel. Het leverde in januari plaatselijk een sneeuwdek op van 20 tot 30
cm. Berkel-Enschot had op de 7e een sneeuwdek van maar liefst 23 cm en dat is
een nieuw sneeuwrecord sinds tenminste 1998 toen de waarnemingen daar begonnen.
De winter eindigde opmerkelijk warm met in de laatste week van februari alleen
maar kwikstanden in de dubbele cijfers en was het vooral op woensdag en
donderdag genieten geblazen met 18 tot 20 graden. Maar twee dagen later liet de
winter toch nog even haar tanden zien. Gisteren werd het namelijk niet warmer
dan een graad of 11, maar de stevige wind zorgde voor gevoelstemperaturen van 6
tot 7 graden. De winterjas kon weer aan en vooral als er nog eens van tijd tot
tijd buien vielen. Gisteravond viel de laatste bui en verschenen daarna brede
opklaringen die het kwik naar beneden haalde tot zo’n 6 graden. En toen maart
op de kalender verscheen werd het afgelopen nacht nog kouder en zakte het in heel
Brabant tot 2 á 3 graden. Het koudst werd het in het Limburgse Ell met slechts
1,1°C. Aan de grond kwam het zelfs daar tot vorst met -0,3°C. Deze zondag is
dan ook zeer zonnig van start gegaan, maar in de middag neemt de bewolking toe
en gaat het regenen. Bij dit alles staat er zuidenwind die voor 13 graden zal
zorgen.
We
zitten op dit moment op de grens tussen hogedrukgebieden ten oosten en zuiden
van ons en een depressie tussen IJsland en Schotland. Op maandag trekt de
depressie naar het noorden, waardoor hogedrukgebieden steeds meer invloed op
ons krijgen. Dit gepaard met wat hoge bewolking die langzaam verdwijnt en de
zon alle ruimte krijgt om te schijnen. De wind draait naar het zuiden, waarmee
warme lucht wordt aangevoerd en het zo’n 16 graden gaat worden. Tegelijkertijd
zien we op de Atlantische Oceaan ter hoogte van de Azoren een nieuw
hogedrukgebied liggen en deze gaat een belangrijke rol spelen voor de rest van
de week. Op dinsdag maakt deze namelijk een verbinding met de andere
hogedrukgebieden van Europa, waardoor er één groot hogedrukgebied ontstaat.
Wolken verdwijnen en zonneschijn bepaalt het weerbeeld. Op woensdag komt het
centrum van een hogedrukgebied boven onze omgeving te liggen. Hierdoor valt de
wind weg en zou deze dag wel eens met nevel en mist kunnen beginnen. Maar de
zon brandt vrij snel al het grijs weg, waardoor er een stralende woensdag overblijft.
In de loop van donderdag proberen depressies ten noorden van ons het
hogedrukgebied te breken. Dit gaat gepaard met sluierwolken waar de zon gewoon
doorheen zal schijnen. Op vrijdag houden we dan nog steeds dit weerbeeld. En
met de hele week zo’n 16 graden is het prachtig lenteweer. In het weekeinde
draait de wind naar het noordoosten en komen er wat wolkvelden binnen. Temperatuur
blijft op niveau met 15 tot 16 graden en het blijft droog. Het ziet er naar uit
dat ook na het weekeinde van 7-8 maart het lenteweer met droge en zonnige
perioden verder doorzet.
