St. Petrus Stoeltje (18
januari) koud,
wordt veertien dagen
oud.
Als de kat in januari
in de zon zit,
ligt ze in februari
achter de kachel.
St. Petrus Stoeltje (18
januari) koud,
wordt veertien dagen
oud.
Als de kat in januari
in de zon zit,
ligt ze in februari
achter de kachel.
Vanaf zondag kouder, zonniger en droog
Wat kan in een week toch veel gebeuren. Vorige week stonden we aan de wieg van een weekeinde met ijsdagen, sneeuw en gladheid. In de loop van zondag trad de dooi in wat gepaard ging met regen en dat op een bevroren ondergrond. Er ontstond ijzel en dat trok in onze regio in de nacht over. Het was dan ook glibberen en glijden door de straten. Vervolgens zetten de dooi door en hadden we voor de rest van de week dagelijks te maken met buien. Tot en met dinsdag hadden we vijf dagen achtereen zelfs de zon helemaal niet gezien. Maar gisteren kwam daar verandering in. In de ochtend verschenen er opklaringen die tot in de middag duurde en nog ruim 4 uur zonneschijn opleverde. Maar al snel nam de bewolking toe en in de avond begon het te regenen. In totaal is er deze maand in Berkel-Enschot tot nu toe 78 mm opgevangen, waarmee januari nu al als een natte maand de boeken in wordt geschreven. Normaal valt er namelijk 73 mm. In Giersbergen en Soest is al 94 mm afgetapt, Hoofddorp en Lijnden 95 mm en aan kop gaat Delft waar al 100 mm in de regenmeter is verdwenen. En dan de temperatuur. Die lagen in het vorige weekeinde dus onder het vriespunt, maar is op deze donderdag opgelopen tot in de dubbele cijfers: Tilburg noteerde namelijk 10,2°C. Afgelopen maandag had Westdorpe al 10 graden en op dinsdag werd daar zelfs de 11 graden aangetikt. Ook vandaag was het opnieuw zo zacht met 11,0°C in Eindhoven en 11,1°C in zowel Arcen als Ell. De komende uren neemt de bewolking toe en in de nacht gaat het licht regenen wat gepaard gaat met veel wind.
Oorzaak is een depressie voor de kust van Ierland en blijft daar op vrijdag nog liggen. Het gevolg is dat we een bewolkte vrijdag krijgen met misschien nog wat gespetter. Met 10 graden is het een zachte januaridag. Op zaterdag nadert vanuit Rusland een gigantisch hogedrukgebied dat zich tot Duitsland heeft uitgebreid. We zitten dan precies op de grens ervan en dat betekent wederom grijs weer en enkele druppels. Met 11 graden hebben we meteen de hoogste temperatuur van het weekeinde en zelfs van de komende week te pakken, want vanaf zondag wordt het kouder. We komen namelijk onder invloed van het Russische hogedrukgebied, waardoor de stroming steeds meer uit het oosten tot zuidoosten komt. In de nacht naar zondag daalt het kwik al richting het vriespunt en overdag is het een graad of 7. Daarbij wisselen zon en wolken elkaar af en blijft het droog.
Na het weekeinde blijft het hogedrukgebied op
haar plaats en dat betekent dat het droog blijft en dat de zon zich steeds meer
laat zien. Temperaturen liggen de eerste dagen nog op 6 tot 7 graden, maar
vanaf woensdag wordt het een stuk kouder. Overdag is het nog maar maximaal zo’n
3 graden en in de nachten gaat het licht vriezen. Op het einde van de week komt
een lagedrukgebied met sneeuw dichterbij en zal ons in het weekeinde een bezoek
gaan brengen. De winter is dan weer helemaal terug.
ZEER WARM, UITZONDERLIJK DROOG
en EXTREEM ZONNIG
2025 gaat de weerboeken in als een zeer warm jaar, waarbij officieel twee hittegolven werden geregistreerd. Daarbij was het uitzonderlijk droog en dat kwam vooral door de enorme hoeveelheid zonneschijn, want het werd het op één na zonnigste jaar ooit waargenomen. Daarnaast stormde het vijf keer, werden er twaalf datum-warmterecords genoteerd en kwam het zes keer tot code oranje.
TEMPERATUUR
Met in De Bilt een gemiddelde etmaaltemperatuur van 11,4°C, tegen normaal 10,5°C, was 2025 zeer warm. Het komt daarmee op de zesde plaats van warmste jaren sinds het begin van de waarnemingen in 1901. De voorgaande twee jaren waren de allerwarmste ooit, want zowel in 2023 als in 2024 was het gemiddeld 11,8°C. De gemiddelde maximumtemperatuur dit jaar is uitgekomen op 15,8°C tegen 14,8 normaal. De gemiddelde minimumtemperatuur is 6,8°C tegen 6,4 normaal. Warme nachten in combinatie met hoge middagtemperaturen hebben de grootste bijdrage geleverd aan dit zeer warme jaar. De laagste temperatuur in ons land noteerde Twenthe op 18 februari met -8,8°C en de hoogste kwikstand werd op 2 juli in Maastricht geregistreerd: 39,0°C. In totaal werd twee officiële hittegolven waargenomen en dat is zeer bijzonder. Sinds 1901 telden alleen de zomers van 1941, 2006, 2018 en 2019 twee officiële hittegolven.
In Berkel-Enschot werd het gemiddeld 12,2°C tegen normaal 11,6°C en komt hier eveneens op de zesde plaats, alleen hier begonnen de waarnemingen pas in 1998. Bovenaan staan 2014 en 2023 toen de gemiddelde etmaaltemperatuur op 12,5°C uitkwam, gevolgd door 2020, 2022 en 2023 met ieder 12,4°C. Dus eigenlijk staat het op de 3e plaats. In 2025 werd het overdag 16,9°C (normaal 15,9°C) en in de nachten kwam het gemiddelde rondom Tilburg uit op 7,4°C en dat is normaal.
In totaal kwamen in De Bilt 55 vorstdagen voor (normaal 53), waarbij op drie dagen de temperatuur niet boven het vriespunt uitkwam, de zogenaamde ijsdagen. Normaal mogen we daar op acht ijsdagen rekenen. De meeste ijsdagen in ons land had Maastricht met zes en in Eelde vroor het dit jaar het meest, namelijk in 82 dagen. Op slechts vier dagen, drie in februari en één in december, kwam het tot matige vorst met een minimumtemperatuur onder -5 graden. Gebruikelijk daalt de temperatuur op negen dagen tot onder de -5 graden. Tot strenge vorst (minimumtemperatuur <-10 graden) kwam het nergens. Op 24 augustus kwam het uitzonderlijk vroeg tot de eerste grondvorst na de zomer. De temperatuur daalde op klomphoogte naar respectievelijk -0,2 en -0,3°C. Op 25 december werd het in Twente niet warmer dan -2,0°C, de koudste dag van het jaar. Het kwam opnieuw niet tot datum-kouderecords en het laatste datum-kouderecord voor de maximumtemperatuur was 6 augustus 2023. In De Bilt werd het toen niet warmer dan 15,8°C en zo koud is het op deze dag nog nooit geweest. Een officieel kouderecord dus in normaal gesproken de warmste periode van het jaar zijnde de Hondsdagen (20 juli-20 augustus). Het oude record stond op 15,9°C waargenomen in 1941.
Daarnaast werden bij het KNMI in De Bilt 112 warme dagen van minstens 20 graden waargenomen, waarvan er 28 de zomerse waarde van 25 graden haalde en acht de tropische waarden van 30 graden, tegen normaal respectievelijk 93, 28 en 5 dagen. Al op 8 maart werd de eerste lokale warme dag van het jaar genoteerd en de eerste officiële warme dag werd op 21 maart genoteerd. In Eindhoven waren er 135 warme dagen en Maastricht had maar liefst 54 zomerse dagen. Tenslotte hadden Ell en Maastricht met 14 dagen de meeste tropische dagen van het jaar. Op sommige dagen werd het zo warm dat er in De Bilt nieuwe datumrecords werden gevestigd. Dat gebeurde in februari (21), maart (6, 7, 8, 21), juni (13), juli (1 en 2), november (5) en in december op de 7e, 9e en 10e.
Kijken we naar Berkel-Enschot dan werd op 26 december de laagste jaartemperatuur gemeten met -5,3°C en de warmste dag was die van 1 juli met 38,8°C. De koudste dag was een ijsdag en die voelde we op 21 januari met een maximum van -0,3°C. Puffen was het in de nacht van 13 op 14 augustus toen het kwik niet verder daalde dan 19,2°C. Hier kwam het tot twee ijsdagen (19 en 21 januari) en tot 49 vorstdagen tegen normaal vijf ijsdagen en 42 dagen met vorst. Het aantal warme dagen kwam uit op 141 (normaal 123), waarvan er 62 zomers waren (normaal 48) en 17 tropische tegenover het langdurig gemiddelde van 11 dagen.
NEERSLAG
2025 was tevens een droog jaar, want landelijk gemiddeld viel 613 mm tegen 795 mm normaal. Het is pas de derde keer deze eeuw dat gemiddeld over het land minder dan 700 millimeter viel. In 2003 viel 631 mm en in 2018 bedroeg de jaarsom 607 mm. De voorgaande twee jaren waren extreem nat en het allernatste jaar was 2023 met maar liefst 1152 mm; vorig jaar viel 986 mm. Brabant had de droogste plaatsen met 469 mm in Eindhoven en 480 mm in Etten-Leur. Daarna volgen Hoogvliet (509), en Hoek van Holland met 516 mm. De meeste neerslag viel in Drenthe, waarbij Rolde de lijst aanvoert met 954 mm, gevolgd door Roderesch met 941 en Roden die nog 909 mm in de regenmeter kreeg. Het natste KNMI-station was Eelde met 727 mm, maar toch werd daar een droog jaar geregistreerd, want normaal valt er 818 mm. Vooral in de lente en de zomer was sprake van ernstige droogte, vooral in het zuidwesten.
Berkel-Enschot tapte dit jaar 592 mm en dat is ruim onder normaal van 873 mm en dus was het ook hier een droog jaar. De natste dag was die van 23 oktober toen 21 mm naar beneden viel. In totaal werd op 99 dagen minstens één millimeter opgevangen, waarbij op 15 dagen minstens 10 millimeter naar beneden kwam. Normaal mogen we op 137 en 25 dagen rekenen van respectievelijk één en 10 millimeter. Naast regen werd op negen dagen sneeuw waargenomen die op twee dagen voor een sneeuwdek zorgde. Het langjarig gemiddelde staat voor het midden van Brabant op 17 sneeuwdagen die op acht dagen voor een sneeuwdek zouden moeten zorgen. Vervolgens vielen er in 2025 ook buien die zeven keer gepaard gingen met hagel (normaal 13) en zeven keer met onweer (normaal 22). Tenslotte was het een kleine wereld op 34 mistdagen (normaal 25).
SNEEUW
Sneeuw was ook dit jaar een zeldzaam weersverschijnsel. Op 9 januari viel in het zuidoosten sneeuw, waar in delen van Zuid-Limburg 10 tot 15 cm viel. Deze sneeuw bleef enkele dagen liggen. Op 11 en 12 februari viel in het noorden sneeuw met in een smalle strook plaatselijk meer dan 20 centimeter en bleef een ruime week liggen. Tijdens de koude periode van 17 t/m 23 november sneeuwde het tijdens winterse buien vooral aan de kust. In het zuiden van Limburg lag op 19 november tijdelijk wat sneeuw en op 23 november viel op veel plaatsen 1 tot 3 cm sneeuw en bleef maar enkele uren liggen.
STORM
We kregen een onstuimig begin van 2025 met op 1 januari de tweede winterstorm en tevens zevende Nieuwjaarsstorm sinds 1901. Als eerste kreeg Vlieland in de Nieuwjaarsnacht een uur lang windkracht 9 gevolgd door IJmuiden en in de vroege ochtend kwam Texel daarbij. Later die dag kwam IJmuiden zelfs tijdelijk tot windkracht 10, zeer zware storm. Daarbij werden windstoten gemeten tot 111 km/uur in IJmuiden, Vlieland noteerde 104 km/uur en Berkhout 101 km/uur. Vervolgens kwam het op 6 januari nogmaals tot storm; de derde van de winter. Dit keer trok storm Floriane over het land met in IJmuiden, op de dijk Enkhuizen naar Lelystad en op Vlieland windkracht 9. Daarbij werden windstoten gemeten tot 108 km/uur in Hoek van Holland en 105 km/uur in IJmuiden. De stormschade in het land was door omgevallen bomen groot. Op 15 september konden we de eerste herfststorm noteren toen IJmuiden een uur lang windkracht 9 had. Deze ging gepaard met zware windstoten, waarbij op de Houtribdijk een windstoot van 102 km/uur werd geregistreerd. Op 4 oktober kregen we de volgende storm over ons heen wat veroorzaakt werd door storm Amy en ontstond uit de restanten van ex-orkaan Humberto. Er kwamen ook zware windstoten voor tot 108 km/uur in IJmuiden. Op 23 oktober kregen we in de avond bezoek van storm Benjamin en was de derde herfststorm van dit jaar een feit geworden op de Houtribdijk, de dijk tussen Enkhuizen en Lelystad, met stormkracht 9. Ook de windstoten deden goede zaken en liepen op tot 106 km/uur en dat gebeurde eveneens op de Houtribdijk.
ZONNESCHIJN
Gemiddeld scheen de zon dit jaar maar liefst 2123 uur (normaal 1774), waarmee het, na 2022, het zonnigste jaar was sinds 1906 toen de waarnemingen van de zon begonnen. Alleen januari en oktober waren aan de sombere kant. Maart was recordzonnig en ook de rest van de lente en voorzomer (juni) waren zeer zonnig. Aan de kust was het zonnigst met in Hoek van Holland 2239 zonuren. Zoals gebruikelijk was het minst zonnig in het oosten, waarbij Nieuw Beerta 1957 uren de zon zag. Berkel-Enschot had met 2070 zonuren een zeer zonnig jaar, want normaal hoeven we maar op 1832 uren zonneschijn te rekenen. Daarbij werden 94 zeer zonnige dagen waargenomen tegen 69 normaal. Maar op 48 dagen zagen we geen enkel straaltje van de zon, en dat is een week minder dan het normale aantal van 55 dagen.
WEERWAARSCHUWINGEN
Tenslotte kwam het dit jaar zes keer tot een code oranje waarschuwing. Twee
keer gold code oranje voor gladheid, eenmaal door sneeuw en eenmaal door ijzel.
Twee keer werd gewaarschuwd voor hitte, een keer voor onweer en een keer voor
zware windstoten.
9 januari: code oranje voor sneeuw in Noord-Brabant en Limburg
11
januari: code oranje in Friesland en Groningen door ijzel
1-2
juli: code oranje door extreme hitte in Limburg, Noord-Brabant en
Gelderland en later door onweersbuien in Limburg, Noord-Brabant, Gelderland,
Overijssel, Drenthe en Groningen
23-24
oktober: code oranje door storm Benjamin in Zeeland, Zuid-Holland,
Noord-Holland en de Waddeneilanden
Voor
het tweede jaar op rij kwam het niet tot een code rood, zijnde een Weeralarm.
Einde winterse periode
Op deze zondag bevinden we ons nog steeds in zeer koude lucht afkomstig van de poolstreken. Het blijft de hele dag vriezen met een maximum van -1 tot -2 graden ondanks dat het bewolkt blijft. Voor het gevoel zal het echter matig vriezen van lager dan -5 graden. Goed aankleden dus. Daarnaast moet er rekening worden gehouden met gladheid door opvriezing, want alles is ijs geworden. In de loop van dag begint de temperatuur te stijgen door de nadering van een depressie vanaf de Atlantische Oceaan. Deze is gevuld met zachte lucht en botst tegen de koude lucht aan. In de avond gaat er neerslag vallen en zal uit regen bestaan en dat op een koude ondergrond. Het gevolg is ijzel en gladheid waar we mogelijk op maandagochtend nog last van zullen hebben. Oppassen dus!
Deze dooiaanval zet op maandag verder door als de depressie zich verder heeft uitgebreid tot over onze regio. Hierdoor verdwijnt de gladheid snel. Temperatuur stijgt verder naar de 8 graden. In het begin van de dag is het nog droog, maar daarna valt er van tijd tot tijd regen. Dinsdag is dat in de vorm van lichte regen of motregen en kan de temperatuur zelfs in de dubbele cijfers komen van een graad of 10. Op woensdag zouden we tijdens een opklaring eindelijk weer eens de zon kunnen zien, maar droog houden we het niet. Met 7 graden is het wat minder zacht en die waarde houden we tot het einde van de week. Van vorst is geen sprake meer. In het weekeinde lijkt het droog te worden als hogedrukgebieden vanuit Rusland en vanaf de Azoren de aanval inzetten op de depressie. Maar of we de zon veel zullen zien is nog maar de vraag. In ieder geval is er een einde gekomen aan deze winterse periode.
Prettige
week!
Vriest het in de elfde nacht,
zes weken vorst wordt
er verwacht.
Als de dooi invalt
zonder wind,
IJsdagen
Wat een winters begin van 2026 met al die sneeuw. Zes dagen achtereen is er sneeuw gevallen, wat leidde tot enorme sneeuwhopen. De laatste keer dat er zoveel achter elkaar sneeuw viel was in 2013 enwel in maart! Van 10 tot en met 15 maart werden elke dag sneeuwbuien waargenomen, maar het leverde toen geen enkele sneeuwdek op. Nu wel, en kwam het in onze regio tot maximaal 23 cm in Berkel-Enschot en 30 cm in Tilburg en dat was gisteravond. Voor Berkel-Enschot is dat een nieuw record, want zoveel sneeuw is daar sinds de metingen in 1998 nog nooit gevallen. Het oude record stond op 20 cm gemeten op 20 december 2009. Dit zorgde later overigens voor een Witte Kerst. Terug naar gisteren waarbij Leiden zelf 56 cm als sneeuwdek registreerde. Hedel, Amsterdam, Blaricum, Huizen, Leeuwarden en Groningen hadden allemaal 40 cm. De week begon meteen ijskoud en dan vooral op Driekoningen. Want als die in het land is, dan stapt de vorst in het vaderland, zoals een bekende weerspreuk aangeeft. En dat hebben we geweten. Boven een sneeuwdek kwam het op enkele plaatsen tot strenge vorst. Roodeschool was het koudst met -11,2°C, gevolgd door Gilze-Rijen (-10,6°C), Herwijnen (-10,5°C) en Cabauw met -10,2°C. Voor zulke lage kwikstanden moeten we terug naar februari 2021, waarbij Hupsel op de 9e een temperatuur had van -16,2°C. Aan de grond was het afgelopen dinsdag met in Cabauw met -13,1°C een flink stuk kouder. Eelde noteerde -12,9°C, Woensdrecht -11,8°C en Lelystad -10,1°C. Opvallend is dat het rondom Tilburg deze week nergens tot een ijsdag kwam. Ofwel elke dag kwam de temperatuur wel boven het vriespunt en liet de sneeuw dan ook enkele centimeters smelten. Maar als je dan net als op woensdag een enorme sneeuwdump krijgt van zo’n 10 cm, dan groeit alles weer aan.
Op deze donderdag is er echter geen sneeuw gevallen en kregen we zelfs te maken met dooi. De temperatuur liep op naar een graad of 2 en op het einde van de middag werd mist waargenomen. De komende uren gaat het nog harder dooien als een enorme neerslaggebied ons passeert. Die bestaat alleen maar uit regen en trekt naar het noorden waar het nog koud is en overgaat in sneeuw. De neerslag hoort bij een stormdepressie die de Franse weerdienst Goretti heeft genoemd en die naam houden we dan ook aan. En dat die storm eraan komt kun je al aan de barometer zien die met een vrije val bezig is. Het gevolg is dat de wind begint aan te trekken en neemt op vrijdag verder toe als de storm over ons land trekt. Hierdoor ontstaat een enorm gevecht tussen zachte lucht en koude lucht, waardoor veel neerslag gaat vallen in de vorm van regen en/of sneeuw. In onze regio zal dat in eerste instantie alleen maar regen zijn, maar in de avond nadert vanuit het noorden koudere lucht en gaat de regen over in sneeuw. Temperatuur ligt overdag op een graad of 4, bij een vrij krachtige wind en in de avond rond het vriespunt.
Het weekeinde zal één van de koudste worden in jaren. Want met die sneeuw uit het noorden wordt ook ijskoude lucht aangevoerd. De zaterdag start met sneeuw bij lichte vorst en kan er weer een sneeuwdek ontstaan. In de middag is het droog, maar de temperatuur komt niet meer boven het vriespunt uit. Vervolgens wordt het alsmaar kouder en in de nacht naar zondag begint het zelfs op te klaren. Boven een sneeuwdek wordt het dan ijs- en ijskoud en gaat het matig tot streng vriezen. Plaatselijk zelfs zeer streng ofwel kouder dan -15 graden. De zondag wordt een schitterende winterdag, waarbij het overdag licht tot matig vriest. Zon en sluierwolken wisselen elkaar af bij een matige wind en het blijft droog. Maar kleed je wel goed aan! Na het weekeinde krijgen we te maken met een serieuze dooiaanval en het ziet er naar uit dat die gaat slagen. Maandag is een overgangsdag wat gepaard gaat met ijzel die overgaat in regen. Omdat het in de ochtend licht vriest wordt het behoorlijk glad. Pas in de loop van de dag verdwijnt de gladheid en komt er een einde aan deze winterse periode. Temperatuur stijgt naar de 5 graden bij een stevige wind. De dagen erna verdwijnt de vorst en wordt het nog wat zachter wat gepaard gaat met regen. De zon zullen we daarbij amper zien.
Prettig
weekend!
Aanhoudend zomerweer tot de laatste lentedag Jeetje, wat een warmte ineens. Sinds vrijdag zitten we op zomerse temperaturen van minstens...