Vriest het in de elfde nacht,
zes weken vorst wordt
er verwacht.
Als de dooi invalt
zonder wind,
Vriest het in de elfde nacht,
zes weken vorst wordt
er verwacht.
Als de dooi invalt
zonder wind,
IJsdagen
Wat een winters begin van 2026 met al die sneeuw. Zes dagen achtereen is er sneeuw gevallen, wat leidde tot enorme sneeuwhopen. De laatste keer dat er zoveel achter elkaar sneeuw viel was in 2013 enwel in maart! Van 10 tot en met 15 maart werden elke dag sneeuwbuien waargenomen, maar het leverde toen geen enkele sneeuwdek op. Nu wel, en kwam het in onze regio tot maximaal 23 cm in Berkel-Enschot en 30 cm in Tilburg en dat was gisteravond. Voor Berkel-Enschot is dat een nieuw record, want zoveel sneeuw is daar sinds de metingen in 1998 nog nooit gevallen. Het oude record stond op 20 cm gemeten op 20 december 2009. Dit zorgde later overigens voor een Witte Kerst. Terug naar gisteren waarbij Leiden zelf 56 cm als sneeuwdek registreerde. Hedel, Amsterdam, Blaricum, Huizen, Leeuwarden en Groningen hadden allemaal 40 cm. De week begon meteen ijskoud en dan vooral op Driekoningen. Want als die in het land is, dan stapt de vorst in het vaderland, zoals een bekende weerspreuk aangeeft. En dat hebben we geweten. Boven een sneeuwdek kwam het op enkele plaatsen tot strenge vorst. Roodeschool was het koudst met -11,2°C, gevolgd door Gilze-Rijen (-10,6°C), Herwijnen (-10,5°C) en Cabauw met -10,2°C. Voor zulke lage kwikstanden moeten we terug naar februari 2021, waarbij Hupsel op de 9e een temperatuur had van -16,2°C. Aan de grond was het afgelopen dinsdag met in Cabauw met -13,1°C een flink stuk kouder. Eelde noteerde -12,9°C, Woensdrecht -11,8°C en Lelystad -10,1°C. Opvallend is dat het rondom Tilburg deze week nergens tot een ijsdag kwam. Ofwel elke dag kwam de temperatuur wel boven het vriespunt en liet de sneeuw dan ook enkele centimeters smelten. Maar als je dan net als op woensdag een enorme sneeuwdump krijgt van zo’n 10 cm, dan groeit alles weer aan.
Op deze donderdag is er echter geen sneeuw gevallen en kregen we zelfs te maken met dooi. De temperatuur liep op naar een graad of 2 en op het einde van de middag werd mist waargenomen. De komende uren gaat het nog harder dooien als een enorme neerslaggebied ons passeert. Die bestaat alleen maar uit regen en trekt naar het noorden waar het nog koud is en overgaat in sneeuw. De neerslag hoort bij een stormdepressie die de Franse weerdienst Goretti heeft genoemd en die naam houden we dan ook aan. En dat die storm eraan komt kun je al aan de barometer zien die met een vrije val bezig is. Het gevolg is dat de wind begint aan te trekken en neemt op vrijdag verder toe als de storm over ons land trekt. Hierdoor ontstaat een enorm gevecht tussen zachte lucht en koude lucht, waardoor veel neerslag gaat vallen in de vorm van regen en/of sneeuw. In onze regio zal dat in eerste instantie alleen maar regen zijn, maar in de avond nadert vanuit het noorden koudere lucht en gaat de regen over in sneeuw. Temperatuur ligt overdag op een graad of 4, bij een vrij krachtige wind en in de avond rond het vriespunt.
Het weekeinde zal één van de koudste worden in jaren. Want met die sneeuw uit het noorden wordt ook ijskoude lucht aangevoerd. De zaterdag start met sneeuw bij lichte vorst en kan er weer een sneeuwdek ontstaan. In de middag is het droog, maar de temperatuur komt niet meer boven het vriespunt uit. Vervolgens wordt het alsmaar kouder en in de nacht naar zondag begint het zelfs op te klaren. Boven een sneeuwdek wordt het dan ijs- en ijskoud en gaat het matig tot streng vriezen. Plaatselijk zelfs zeer streng ofwel kouder dan -15 graden. De zondag wordt een schitterende winterdag, waarbij het overdag licht tot matig vriest. Zon en sluierwolken wisselen elkaar af bij een matige wind en het blijft droog. Maar kleed je wel goed aan! Na het weekeinde krijgen we te maken met een serieuze dooiaanval en het ziet er naar uit dat die gaat slagen. Maandag is een overgangsdag wat gepaard gaat met ijzel die overgaat in regen. Omdat het in de ochtend licht vriest wordt het behoorlijk glad. Pas in de loop van de dag verdwijnt de gladheid en komt er een einde aan deze winterse periode. Temperatuur stijgt naar de 5 graden bij een stevige wind. De dagen erna verdwijnt de vorst en wordt het nog wat zachter wat gepaard gaat met regen. De zon zullen we daarbij amper zien.
Prettig
weekend!
Mogelijk dooiaanval einde van de week
Oorzaak van het winterweer is een depressie die al enkele dagen boven de Oostzee hangt, waardoor vanuit het noorden tot noordwesten er een snelweg van winterse buien op ons afkomt. Dit wordt versterkt door een hogedrukgebied ten westen van ons. Op maandag lost de depressie op, maar krijgen we te maken met een nieuw lagedrukgebied die boven de Noordzee komt te liggen. Hierdoor houdt de aanvoer van sneeuwbuien aan met in de middag ook wat zon. Warmer dan één graad zal het niet worden en dat geldt ook voor de dinsdag. Die dag begint overigens ijs- en ijskoud met matige tot plaatselijk strenge vorst (lager dan -10) en dat komt vooral omdat het helder wordt en er op veel plaatsen een sneeuwdek ligt. Wel neemt het aantal sneeuwbuien af. Op woensdag daarentegen is het een optocht van sneeuwbuien die nog 5 tot 10 cm aan sneeuw kan uitgooien. Dit gaat gepaard met veel wind en lijkt wel een blizard te worden ofwel een sneeuwstorm. Temperaturen liggen dan rond het vriespunt en wellicht de hele dag eronder. Op donderdag wordt het spannend omdat er een dooiaanval op het programma staat, maar of die gaat slagen is nog onzeker. En dat heeft allemaal te maken met de route die een depressie tussen IJsland en Schotland gaat afleggen. Trekt deze ten noorden van ons dan stroomt zacht lucht onze regio binnen, maar trekt ten zuiden van ons dan krijgen we opnieuw te maken met winterse buien. Zoals de weerkaarten er nu voor liggen wordt donderdag een overgangsdag, waarbij regen en sneeuw elkaar afwisselen en de temperatuur naar de 3 graden gaat. Vervolgens schuift de depressie op vrijdag naar de Noordzee en laat het de hele dag regenen bij een aantrekkende wind en lijkt het meer op herfstweer. In het weekeinde probeert het winterweer zich te terug te vechten en dat lukt enigszins op de zaterdag. Er vallen dan winterse buien bestaande uit natte sneeuw en daalt het kwik naar maximaal 4 graden. Op zondag is er echter geen houden meer aan en zien we boven Ierland een krachtige depressie liggen die de koude lucht verdrijft en het hele dag laat regenen. Met 10 graden is het dan gedaan met het winterweer. Maar nogmaals, het is allemaal nog onzeker of dit ook zo doorzet.
Prettige
week!
ZEER ZACHT, ZEER DROOG en ZONNIG
December was zeer warm en komt op plaats acht van warmste decembermaanden ooit gemeten. In de eerste tien dagen sneuvelden daarbij veel dag-warmterecords. Daarnaast was het een zeer droge en zonnige maand. Bijzonder was het feit dat rond de kerstdagen tot Oudjaar de winter toesloeg met een record aantal zonuren tijdens kerst.
TEMPERATUUR
Met een gemiddelde etmaaltemperatuur van 6,1°C in De Bilt was december zeer zacht, want normaal is het daar gemiddeld 4,2°C. Het komt daarmee op de 8e plaats van warmste decembermaanden ooit waargenomen samen met 2024 en 2018. Bovenaan staat december 2015 met gemiddeld 9,6°C. In Berkel-Enschot kwam de gemiddelde temperatuur over 24 uur uit op 5,7°C (normaal 4,7°C). Woensdrecht was de warmste Brabantse plaats met 6,1°C. Langs de kust werd het allemaal nog zachter tot Hoek van Holland met 7,0°C. Minder zacht was het in het oosten met 5,3°C gemiddeld in Nieuw Beerta en 5,4°C in Deelen, Hupsel en Twenthe. Voor wat betreft Berkel-Enschot werd het overdag in deze maand gemiddeld 8,7°C en ’s nachts was dat 2,6°C tegen respectievelijk 7,0°C en 2,4°C normaal.
De eerste drie weken van december waren zacht tot zeer zacht. Overdag kwam de temperatuur vanaf de 7e vaak boven de 10 graden en 's nachts bleef het ruim boven het vriespunt. Uitzondering daarop was 5 december. Dat werd namelijk een gure en tevens koudste dag met slechts 6,7°C op de thermometer in Tilburg. Het begon meteen al ’s ochtends toen het kwik in Brabant bijna overal naar het vriespunt daalde. In Woensdrecht had het in de ochtend zelfs nog gevroren: -2,0°C. Aan de grond was het bibberen geblazen met -4,5°C in Woensdrecht, -3,4°C Eindhoven en -2,3°C in Gilze-Rijen. En dat kwam vooral doordat er mist kwam opzetten die de hele vrijdagochtend van 5 december bleef hangen. Dit ging over in laaghangende bewolking, waarbij het in de middag ook nog eens ging waaien. Daardoor werd het voor het gevoel nog veel kouder. Pas in de loop van Pakjesavond begon de temperatuur te stijgen en werd het vanaf 7 tot 10 december boterzacht met dagelijks 13 tot 14 graden. In Ell en Westdorpe werd op 7 december 15,0°C gemeten en daarmee was het de hoogste temperatuur van deze maand. En dat niet alleen, het werd landelijk zelfs de warmste 7e december ooit waargenomen en het bijzondere is dat dit in de avond plaats vond. Oude record stond op 14,7°C uit 1914 in Maastricht. De Bilt noteerde 14,1°C en ook dat werd een nieuw dagrecord, want dat stond op 13,8°C uit 2007. Een dag later was het de beurt aan de hoogste minimumtemperatuur ooit op 8 december. In Westdorpe werd het namelijk 11,7°C, waarmee Woensdrecht met 11,0°C uit 2000 naar de tweede plaats werd verdreven. Op de 9e was het helemaal warm en werd op vrijwel alle stations nieuwe dagrecords gevestigd. Als eerste de hoogste minimumtemperatuur ooit sinds 1901: 11,5°C in zowel Westdorpe als Lelystad (was 9,5°C waargenomen op Schiphol in 1964). De Bilt deed daar eveneens aan mee met maar liefst 11,6°C, tegen 9,1°C als oude record uit 1964. Vervolgens de hoogste maxima ooit voor 9 december. De Bilt noteerde 13,6°C (tegen 13,0°C uit 1964), en Gilze-Rijen had met 14,8°C de hoogste kwikstand. Het vorige datumrecord stond op 14,2°C uit 1964 in Soesterberg. Het kan ook niet anders dat ook de etmaalgemiddelde temperatuur werd verpulverd. Dat stond op gemiddeld 11,9°C uit Soesterberg in 1964 en staat nu op 13,3°C waargenomen in Woensdrecht. Een dag later was sprake van een evenaring van het record van warmste 10e december ooit waargenomen sinds 1901, want in De Bilt werd het 13,7°C net als in 1994.
Op 16, 18 en 19 december werden in Tilburg wederom kwikstanden gehaald van minstens 13 graden. In Twenthe werd het op de 16e zelfs 14,3°C en zo warm is het op dat station op 16 december sinds 1901 nog nooit geweest. Vorige record stond daar op 14,1°C uit 1989. Tot de kerstdagen was december de op één na warmste ooit gemeten. Alleen december 2015 was tot dat moment nog veel warmer. Maar toen de kerstdagen arriveerden sloeg het weer om en kregen we eindelijk winterweer voorgeschoteld in deze eerste wintermaand. Een oostelijke stroming voerde zeer koude lucht aan. Kerstavond viel de vorst in en vervolgens zakte het kwik steeds verder weg en vroor het in de Kerstnacht overal tot matige vorst in het oosten. Zo werd het o.a. in Twenthe -6,6°C, Hupsel had -6,2°C en Deelen -5,7°C. In Brabant kwam het alleen in Volkel tot matige vorst: -5,4°C. Maar waar vooral naar gekeken werd was de windchill zoals de gevoelstemperatuur ook wel genoemd wordt. En dat hebben we geweten. Deze windchill dook zelfs onder de -10 graden en dan spreken we van strenge vorst. Zo noteerde Maastricht op Eerste kerstdag in de ochtend een temperatuur van -13,6°C, gevolgd door Hupsel (-13,1°C), Twenthe (-13,0°), Deelen (-12,7°C), Lelystad en Volkel (ieder -12,4°C) en in onze regio was het voor gevoel in Gilze-Rijen -11,4°C. En toen volgde Eerste kerstdag zelf die in De Bilt de koudste werd sinds 1994. In een groot deel van het land bleef het vriezen en ook in De Bilt werd een officiële ijsdag genoteerd met -0,2°C. Het koudst was het die dag in Twente met -2,0°C. In Hoogeveen werd het maximaal -1,5°C, Heino -1,4°C en Deelen had -1,3°C. En dan Tweede kerstdag, waarbij op heel veel plaatsen matige vorst werd geregistreerd. Zoals in heel Brabant tot -6,7°C in Volkel. Nog kouder werd het in Twenthe met -7,5°C, de laagste temperatuur van december; aan de grond werd het in Eelde -8,7°C. Maar op neushoogte was het door de stevige wind wederom bibberen geblazen. De gevoelstemperatuur liet in Twenthe wederom -13,0°C zien. Hupsel noteerde -12,3°C, Markenesse en Hoogeveen -12,2°C, Lelystad en Woensdrecht -12,0°C, Volkel -11,8°C, Gilze-Rijen -11,3°C en in Eindhoven vroor het ook streng tot -10,5°C. Kijken we in De Bilt naar de gemiddelde maximumtemperatuur over beide kerstdagen, die 1,5°C bedroeg, dan was het de koudste kerst sinds 2000. Tenslotte was het ook op Tweede kerstdag vrijwel onbewolkt en werd het samen met 25 december de zonnigste kerst ooit waargenomen. Het meest opvallende is wel dat er volop geschaatst kon worden en leiden zelfs tot de eerste marathon in Winterswijk. Wat een kerst 2025! Na de kerstdagen werd het vooral overdag minder koud, maar de nachten verliepen tot en met Oudjaarsdag allemaal met vorst, waarbij het vaak glad was door opvriezing van natte weggedeelten.
Doordat een groot deel van de maand zeer zacht verliep, kwam het in De Bilt slechts tot acht vorstdagen tegen elf normaal. Op Tweede kerstdag vroor het matig met een minimumtemperatuur van -5,5°C en dat was de enige dag met matige vorst. Normaal daalt de temperatuur in De Bilt drie nachten tot beneden -5 graden. Het kwam in deze maand ook tot één ijsdag en dat vond plaats op 25 december tegen twee gebruikelijk. Op twaalf dagen steeg de temperatuur in De Bilt naar 10 graden en meer. Alleen in 2000, 2023 en 2015 werden meer milde dagen met een maximumtemperatuur van 10 graden en meer genoteerd. In 2015 steeg de temperatuur maar liefst 25 dagen tot boven de 10 graden. Berkel-Enschot telde acht dagen met vorst tegen negen normaal over de periode 1998-2023. En dat vond allemaal in de laatste dagen van de maand plaats. De laagste temperatuur werd op 26 december bereikt met -5,3°C. En dag eerder werd het de koudste decemberdag met +0,2°C en dus geen ijsdag alhier. De hoogste temperatuur was op de 7e met 14,7°C.
NEERSLAG
Met gemiddeld over het land 22 mm neerslag tegen een langjarig gemiddelde van 78 mm was december zeer droog. De minste neerslag viel in het zuidwesten van het land met op veel plaatsen 10 tot 20 mm. Zoals in het Zeeuwse Schoondijke en Brabantse Bergen op Zoom met ieder 15 mm. Daarna volgen Ovezande en Nieuw-Helvoet met beide 16 mm. In het noorden, maar ook in Limburg was het een stuk natter met 30 tot 50 mm. Het natst was het in het Noord-Hollandse Overveen met 52 mm, in het Zuid-Limburgse Epen viel 48 mm en in Deventer viel 46 mm. De Bilt ving 23 mm op en daarmee komt het op de 6e plaats van droogste decembermaanden ooit sinds 1901. Bovenaan staat daar december 1933 met maar 6 mm. Bergen op Zoom werd dus de droogste Brabantse plaats, maar Hoogerheide en Steenbergen waren ook zeer droog met respectievelijk 20 en 21 mm. Het natst in deze provincie was het in Oudenbosch met 32 mm en daarna Waalre en Klundert met ieder 31 mm. In Berkel-Enschot werd 25 mm afgetapt, waarbij op 6 december de meeste neerslag viel met 8 mm. In totaal viel daar op tien dagen meetbare neerslag, waarvan drie dagen minstens één millimeter en zo weinig dagen hebben we sinds tenminste 1998 niet meer gehad. Daarnaast werd op 6 dagen mist waargenomen.
De eerste tien dagen van de maand regende het vaak, maar alleen rond 8 december viel regen van betekenis. Pas op 19 december viel overal enkele millimeters regen. Daarna bleef het droog tot de laatste drie dagen van de maand. In vooral de kustprovincies waren er lichte buien. Omdat het 's nachts vroor zorgde dit op veel plaatsen voor gladheid door bevriezing van natte wegen.
ZONNESCHIJN
De zon scheen deze maand gemiddeld over het land 68 uur terwijl het langjarig gemiddelde
58 uur is en daarmee werd het een zonnige december. Het minst zonnige station
was Eelde met 50 zonuren, gevolgd door Lauwersoog en Terschelling met ieder 54
uur zon. Voor de meeste zonneschijn moeten we naar Hupsel waar de zon 85 uur
scheen en naar Maastricht die nog 84 zonuren registreerden. In De Bilt en
Berkel-Enschot scheen de zon respectievelijk 67 en 69 uren tegen normaal 56 en
57 zonuren. Bij dat laatste station werden 7 zonlozen dagen geteld (normaal 12)
en 5 zeer zonnige dagen waarbij de zon minstens 5 uur scheen.
Vooral de eerste tien dagen van de maand was het vaak somber. Daarna scheen de zon af en toe, maar de bewolking overheerste. De zeer zonnige periode rond 25 en 26 december zorgde voor de zonnigste kerst allertijden. En voor Eerste kerstdag de zonnigste sinds 1976
Als bij volle maan (3 januari) de noordenwind raast,
volgt er een lange
strenge winter.
Draagt januari een
sneeuwwit kleed,
Sneeuw
We hebben een sombere jaarwisseling achter de rug. Op Oudjaarsdag scheen de zon alleen nog in de ochtend, maar al snel nam de bewolking toe en vielen er buien bij een graad of 5. De ochtend echter was koud en voor de achtste (!) achtereenvolgende nacht had het gevroren tot -3 graden in onze regio. Gilze-Rijen was daarbij de koudste plek met -5,9°C, gevolgd door Deelen met -5,4°C, Woensdrecht -4,6°C en Eindhoven met -4,5°C. Aan de grond had Brabant de laagste temperaturen tot -8,1°C in Eindhoven, Gilze-Rijen noteerde -7,8°C en Woensdrecht -7,5°C. Dit zorgde op veel plaatsen in het noorden van het land tot spekgladde wegen door opvriezing van natte weggedeelten. Bij klokslag twaalf uur was het droog en bewolkt bij kwikstanden van rond het vriespunt. De bewolking zorgde ervoor dat vanochtend in het land het nergens tot vorst kwam. Vervolgens verliep vandaag Nieuwjaarsdag grijs, waarbij we de zon vrijwel nergens zagen. Vervolgens vielen in de middag buien bij een graad of 4. Maar wat vooral opviel was het aantrekken van de wind tot stormachtig (kracht 8) in IJmuiden, Texel, Vlieland en Lauwersoog. Langs de kust stond een harde wind, kracht 7. Hierdoor werd het ijskoud met gevoelstemperaturen tot onder het vriespunt. Dit zorgde ervoor dat vele Nieuwjaarsduiken werden afgelast. Ondertussen stroomde vanuit het noorden steeds meer koudere lucht het land binnen, waardoor de buien steeds meer een winters karakter krijgen. Doetinchem meldde vanmiddag al wat natte sneeuw. En op deze avond was het de beurt aan Rijsen, Loosdrecht, Wierden, Garderen en Dieren. Op veel plaatsen in Gelderland en Overijssel wordt het nu wit. De komende uren is het boven de rivieren namelijk een komen en gaan van (natte) sneeuwbuien. Oorzaak is een depressie ten zuiden van Scandinavië en de Oostzee die gevuld is met neerslag en koude lucht. Het jaar 2026 is dan ook begonnen aan de tweede winterse periode van dit winterseizoen die minstens 10 dagen zal aanhouden.
In onze regio is het droog, maar wel bewolkt en daar begint de vrijdag ook mee. Temperatuur ligt op een graad of 2 en zal niet verder stijgen dan zo’n 3 tot 4 graden. In de loop van de dag wordt de bewolking steeds dikker en gaan er buien vallen die uit (natte) sneeuw zal bestaan. Wel neemt de wind verder toe en wordt matig tot vrij krachtig. Het wordt een gure vrijdag met gevoelstemperaturen onder het vriespunt. In de nacht naar zaterdag gaan de buien gewoon door en wordt de lucht steeds kouder, waardoor er nu alleen nog maar sneeuw gaat vallen. Het gaat daarbij licht vriezen. De zaterdag opent zich dan ook in een witte wereld en vallen er nog steeds sneeuwbuien. In de middag verschijnen opklaringen en is het droog bij temperaturen net boven het vriespunt. Zondag wordt een echte winterdag met een optocht van sneeuwbuien met soms ook een opklaring tussendoor.
Na het weekeinde neemt de buiigheid af, maar zet de kou verder door. Zo valt er op maandag nog een enkele sneeuwbui en de dagen erna is het een paar dagen droog. De zon laat zich steeds meer zien en dan vooral op Driekoningen. De nachten gaan nu ook helder verlopen en dat betekent dat het harder gaat vriezen van matig tot plaatselijk mogelijk streng en dan vooral als er een sneeuwdek ligt. Vanaf donderdag wordt het onzeker en kan het vriezen of dooien. Zo laat het ene weermodel zien dat de vorst verder doorzet met op donderdag overdag -2 graden en ’s nachts -6. Terwijl een ander weermodel het juiste zachter laat worden met overdag +2 graden. De neerslag speelt dan ook een belangrijke rol, want valt die dan in de vorm van sneeuw overgaand in regen of blijft het gewoon sneeuw. Afwachten maar hoe dit verder afloopt. Voor de winterliefhebber ziet het de komende dagen in ieder geval prima uit.
Prettig
weekend!
Aanhoudend zomerweer tot de laatste lentedag Jeetje, wat een warmte ineens. Sinds vrijdag zitten we op zomerse temperaturen van minstens...